Pagina's

zondag 29 maart 2026

Prikkelarm

Er zijn musea die prikkelarme tentoonstellingen aanbieden. Die zijn voor mensen die snel(ler) overprikkeld raken. 
Ik vroeg me vaak af welke mensen dit nodig hebben, maar ik weet het nu, ik ken er iemand die me zeer na is. 

Een dochter van mij hoort tot die mensen. Of in ieder geval soms. Een tijd geleden voor het eerst. 
Ze kreeg een  paniekaanval tijdens de tentoonstelling Labyrinthia in het Drents museum. De geluiden en beelden werden haar te veel. Het is een heel interactieve tentoonstelling. Ze werd misselijk, benauwd en voelde zich niet lekker. Heel naar. Haar partner heeft haar naar het café gebracht, waar ze een tijdje zat bij te komen met een kop thee. 

Ik vind op de site van het  Drents museum het volgende:"Tijdens prikkelarme openstellingen laten we slechts een beperkt aantal bezoekers toe. Ook dimmen we de verlichting. Bevat een tentoonstelling geluiden of muziekfragmenten, dan zetten we die uit. Op deze manier ontstaat er een rustige omgeving om het museum met zo min mogelijk omgevingsprikkels te beleven. Daarnaast is alle aanwezige medewerkers gevraagd om een zeer terughoudende, maar wel gastvrije houding aan te nemen. Ze spreken de bezoekers alleen op verzoek of bij calamiteiten aan.

In de tentoonstelling is een speciale ruimte gecreëerd waar je even tot rust kunt komen. Voor wie dat prettig vindt, zijn er oordoppen af te halen bij onze Infobalie. Het is natuurlijk ook mogelijk om je eigen koptelefoon mee te nemen. Als extra service is er een museumdocent in de tentoonstelling aanwezig die op verzoek meer kan vertellen over de kunstwerken. 

In de week vóór de eerste prikkelarme openstelling plaatsen wij hier de handleiding die je helpt je voor te bereiden op jouw prikkelarme museumbezoek."

Mijn dochter wilde bij een volgend bezoek aan een museum haar MP3 speler meenemen, waar ze "white noise" op kan afspelen als dat nodig mocht zijn.  

Ook het Groninger museum heeft prikkelarme openstellingen: 

Een prikkelarm museumbezoek (Groninger museum) Tijdens de prikkelarme openstelling kun je tentoonstellingen met zo min mogelijk omgevingsprikkels bezoeken. Hierbij laten we maar een beperkt aantal mensen toe. In de zalen wordt de verlichting gedimd en geluiden en muziek worden zachter gezet of uitgeschakeld. Er zijn stoelen en het is mogelijk om een opvouwbare kruk te lenen. Er is ook een rustruimte.

Onze medewerkers stellen zich gastvrij en toegankelijk op en zijn beschikbaar voor het beantwoorden van vragen of het bieden van hulp. Zij kunnen je als dat nodig is adequaat en kalm begeleiden. Ook is er een museumdocent aanwezig die vragen over de tentoonstelling kan beantwoorden.

Waarom is het nodig?

Vroeger had je geen tentoonstellingen die veel prikkels gaven. Toen waren er zalen waar je van alles kon bekijken en lezen, maar er was bijna nooit geluid en ook  nooit lichtflitsen of schijnwerpers. 
Het was er rustig. Tegenwoordig zijn tentoonstellingen vaak veel dynamischer en ik kan me goed voorstellen dat dit soms te veel en te onrustig is als je daar gevoelig voor bent. 

Word jij bij een museumbezoek wel eens overweldigd door indrukken? 

27 opmerkingen:

  1. Ik heb bij museumbezoek nooit last van overprikkeling.
    Ik vind het wel heel goed dat deze mogelijkheden er zijn. Met name voor mensen met een stoornis in het autistisch spectrum.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik ken het verschijnsel wel en ga niet meer naar concert,bioscoop e.d.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik ook niet. Het vult je hoofd zo, moet daarna weer hele tijd ontprikkelen.

      Verwijderen
  3. Overweldigd wel, vaak zelfs, maar dat is omdat ik dan zo onder de indruk ben van de kunst. Maar niet zoals jij bedoelt. Ik vind het fantastisch dat de musea prikkelarme mogelijkheden bieden. Ik weet dat heel veel mensen dat heel hard nodig hebben. Of speciale aandacht aan blinden geven. Dat laatste deed ons museum en het was een succes.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ja, wij werden tijdens een tentoonstelling over Voodoo met grote beelden, veel getrommel en lichteffecten ook een beetje angstig.
    Wij zijn toen naar buiten gegaan en zijn aan het water daar tot rust gekomen.
    Het kan je zomaar overvallen blijkbaar, nooit eerder last gehad.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Het is vreselijk. Je kunt geen museum (of bibliotheek) meer bezoeken of er is lawaai. En voor een prikkelarm bezoek moet je extra betalen. Het is de omgekeerde wereld. Veel musea mijd ik en anders blijf ik kort. Omdat ik een museumkaart heb kan ik het me permitteren om vaker kort te gaan.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Harde muziek maar vooral drukte van mensen. Ik zie alles en voel van alles. Geluiden, kleuren, mensen die geen rekening met anderen houden, te hard praten.
    Toen mijn man nog werkte en ik naar museum wilde vroeg ik altijd of hij een dag vrij wilde nemen. Nooit in weekend. Nu ook nog steeds niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Blij dat ik niet in musea kom, aangezien ik dan overprikkeld zou raken.
    Dit komt ook vaak voor bij mensen met een niet aangeboren hersenletsel of epilepsie bijvoorbeeld.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ik vind het ook de omgekeerde wereld om te zeggen dat je niet tegen prikkels kunt, als je hier niet tegen kunt. Het is net als bij een heel spannende film, het overweldigt. Ik kon me hier altijd niets bij voorstellen, maar nu begrijp ik het. Ik kom al jaren niet meer in musea, vroeger waren de bezoeken rustig. Het is blijkbaar niet de veelheid aan mensen, die overweldigt, maar alles wat er bij komt kijken.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wishful Singing probeert haar concerten toegankelijk te maken voor grote groepen mensen, ook met onzichtbare aandoeningen. We woonden laatst een concert bij (niet om die reden uitgezocht trouwens) en onze behoorlijk prikkelgevoelige zoon vond het heerlijk dat er geen pauze was, met bijbehorend gedrang voor koffie wc's en wat ook al weer je stoel was.
    Dezelfde zoon die op de middelbare school op schoolfeestjes buiten zat vanwege de discolichten en glittertshirts, samen met een autistische klasgenoot. Als ik toch toen had geweten wat ik nu weet. Maar toen dacht ik nog dat je daar aan kon leren wennen.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Mensen met AdHd. , EDS . autisme . HSP , ME. Herstellende van chemo’ s. Mensen die veel last van de electro magnetische velden van al de mobiels. Noem maar op. Volgens mij zijn ze in de meerderheid. En moeten ze dan maar weer gelabeld . En uitgezonderd.
    Juist omdat overal zo veel herrie gemaakt word. Gegil en gepraat en geklets. Zelfs in de bibliotheek of de supermarkt al. Ik ben nog opgevoed , als kind dus al . Dat je stil hoorde te zijn. Op straat of in een bankgebouw. Nu zijn kerken zelfs gesloten voor door de weekse bezoekers , die even rustig willen mediteren. 🧘‍♀️ Vanwege het gegil . En het jatten natuurlijk. Te erg toch.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. In het afgelopen jaar heb ik een aantal musea bezocht met waarbij bewegende beelden en geluid werden gebruikt. Mijn ervaringen en gevoelens zijn gemixt. Het was bijzonder om te zien hoe soms kleine details werden uitvergroot met een toelichting erbij. Ik word dan heel stil om dat te ervaren. Het jammere voor mij was, dat een paar keer andere bezoekers hardop deelden van hun ervaringen. Het geluidsniveau en de intensiteit van de kleuren was ook verschillend.
    Ik denk dat het echt fijn is, dat musea de mogelijkheid voor een prikkelarm bezoek bieden. Ik zou het zelf al fijn vinden als mensen wat zachter hun ervaringen deelden.
    Daarnaast vind ik dat het geluid van de koptelefoons voor audio tours te vaak te hard staat. Mijn voorkeur gaat uit naar het zelf lezen van een informatie bordje of een bezoek met een gids.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Ik raak ook gauw overprikkeld. Dit is erger geworden na een tweede hersenschudding door een verkeersongeval. Bij mij komt alles ongefilterd binnen, geluid, beelden, geuren. Ik raak geïrriteerd en uitgeput en moet dan echt naar huis om een paar uur in bed te liggen. Echt heel onaangenaam. Zoals hierboven al gezegd is, je kunt nergens meer komen of er is lawaai.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Heel herkenbaar wat je schrijft. Een overvolle electronica zaak (m-markt) kon dat effect bij mij ook hebben. Het bleek bij mij gelukkig dat het opgelost werd toen mijn B12-tekort werd behandeld met injecties. De prikkelverwerking ging weer beter werken. Nog steeds ben ik niet dol op drukte maar ga niet naar deze uren omdat ik weet hoe fijn het is als het echt rustig is

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Na jaren in groep 1 en 2 gewerkt te hebben had ik telkens meer moeite om mijn hoofd weer tot rust te krijgen. Hele nachten wakker liggen met paniekaanvallen tot gevolg. Toen ze mij met een nog grotere groep op wilden zadelen heb ik resoluut mijn ontslag genomen. Financieel niet handig maar wat een rust in mijn hoofd. Af en toe val ik nog in (we hebben nog niet de pensioengerechtigde leeftijd) en gelijk heb ik er weer last van, hoewel ik het werken met kleuters prachtig vind.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Die dochter zal vast de genen van haar vader hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. De helft van mij en de helft van haar vader. Iedereen krijgt de helft van het genenpakket van een ouder en de andere helft van de genen van de andere ouder.

      Verwijderen
    2. Zou het echt de helft zijn? Soms heeft een stel twee kinderen, en de ene is dan precies de moeder, en de ander precies de vader….

      Verwijderen
    3. Natuurlijk wel de helft. Je kunt dan uiterlijk of qua karakter wel veel op één ouder lijken, maar dat betekent niet dat je alleen van die ouder je genen hebt meegekregen.
      Overigens krijgen je ouders weer hun genen van hún ouders. Dus je hebt 25% van iedere grootouder en 12,5% van ieder van de 8 overgrootouders.

      Verwijderen
    4. Wat een vreselijke arrogante rot opmerking . Dus iemand die eens overweldigd raakt heeft in aanleg een psychiatrisch ziekte. Een ziekte waarvan niet eens bekend is , dus meteen verondersteld word , dat die via DNA vererven zou.

      Verwijderen
  16. Ik snap dat men dat doet, ik was eens op een tentoonstelling in Gent en daar stond zo'n irritant geluid op dat ik geen seconde van de tentoonstelling heb genoten.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Nee in een museum raak ik niet overprikkeld. Museumpubliek is over het algemeen niet luidruchtig toch. En mochten er lawaaierige installaties of zo zijn dan loop ik door. Waar ik niet tegen kan is erg volle bussen en treinen. Mensen dringen nogal. Schiphol is voor mij een nachtmerrie. Vlieg dan niet zou je zeggen maar een paar keer per jaar ontkom ik er niet aan. Blik op de wegwijzers en direct naar de gate.

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Niet alleen in musea, ook in allerlei winkels is er zoveel geluid om je heen dat concentreren soms lastig is. Ook om uit de enorme hoeveelheden in de schappen te zoeken wat je wilt kopen. Ik zocht simpele bietjes in pot, had keuze uit allerlei smaken, daar raak ik dan geirriteerd over, ook een vorm van overprikkeling denk ik.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. vergelijk maar eens tv shows van 30 jaar terug en die van nu. n Wereld van verschil mbt lichtflitsen/geluid etc etc. Muziek in winkels en andere bijgeluiden. Je wordt er helemaal dol van. Ook musea kunnen er wat van, trekt blijkbaar meer publiek. Soms wordt je er voor gewaarschuwd op tv bij films en zo, dat je er een epileptische aanval van kunt krijgen. Te gek voor woorden

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Het is in ons kleine overbevolkte land zo druk geworden en lawaaierig dat het woord prikkelarm is ontstaan.
    Maar het lijkt mij dat de drukte eerder abnormaal is. De rust het gewone.
    Dan is het beter om de samenleving prikkelrijk te noemen.
    En het prikkelarme de normale situatie.
    Omdat het overal zo druk is ben ik de ‘autist’ die alleen prikkelarm een museum kan bezoeken etc.
    Terwijl ik vroeger daar normaal en rustig heen kon zonder mijn label.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Jij slaat voor mij hier de spijker op zn kop! :)

      Verwijderen
  21. even een site note , prikkelvrije bezoeken aan een museum zijn ook voor mensen met dementie . mijn vader die dementerend is en in een verpleegtehuis woont vindt het nog steeds fijn om een museum te bezoeken. Maar niet als het te druk is als die prikkels kan hij niet aan en wordt heel nerveus. als we ergens naar toe willen waar hij vroeger al is geweest bel ik altijd of ze een prikkelarme rondleiding hebben. Het dordrechts museum is daar een geweldig voorbeeld van ! vroeger ging hij er vaak heen en nu met speciale begeleiding van een vrijwilliger kunnen we heerlijk rustig alles bekijken

    BeantwoordenVerwijderen

Reacties zijn welkom, maar kwetsende reacties naar mij of anderen, reclame en ook reacties met naar mijn mening onjuiste informatie worden niet geplaatst.
Over verwijderde of niet geplaatste reacties ga ik niet in discussie.