maandag 24 augustus 2026

Plantaardige "melk" of melk van een koe?

Lees hier meer: artikel op de site van de BBC.
Al weer heel lang drink ik sojamelk. Dat tegenwoordig niet meer zo mag heten, maar sojadrink genoemd moet worden. Ook al staan de sojabonen duidelijk afgebeeld op de verpakking en zijn koeien in velden of wegen op het pak te zien. Meestal drink ik het in mijn koffie. Heel veel per mok koffie, opgewarmd in de magnetron. 

Wat is de milieu-impact van plantaardige melk? 

Je vindt het in bovenstaand overzicht. Met CO2-uitstoot, landverbruik en waterverbruik. Dat laatste is in tijden van droogte ook niet onbelangrijk. Neem plantaardige melk als je de hitte en de droogte tegen wilt gaan. Misschien is het een druppel op een gloeiende plaat, maar als iedereen meer plantaardige melk gaat gebruiken, zijn het heel veel druppels. 

En de prijs? 
De prijs van sojamelk gaat de laatste jaren omlaag. Het kost weinig.
Bij AH huismerk betaal je €0,65 voor een hele liter. Voor melk van de koe betaal je €0,89 per liter. Het is even wennen, maar ik vind de sojamelk echt lekker tegenwoordig. 
Nu mijn consumptie van kaas nog omlaag. Moeilijk, want ik vind het zo lekker! 

41 opmerkingen:

  1. Melk drink ik sowieso niet. Ik eet wel yoghurt, biologisch dynamisch. Ik vind sojayoghurt echt niet lekker..
    En die kaas, ja dat is bij mij ook een lastig product. Want het is nog veel vervuilender dan melk, maar zo lastig te vervangen.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Waar zit het extra vervuilende van kaas dan in? Bij kaas maken hou je wei over.Dat wordt niet weggegooid. Maar opgebruikt.Dus dat extra vervuilende zie ik niet. Sojamelk vind ik smerig. G

      Verwijderen
    2. Kaas is geconcentreerde melk, van geiten, schapen en vooral koeien. Doordat voor kaas veel melk nodig is, is het extra vervuilend.

      Verwijderen
    3. Voor een kilo gewone Nederlandse kaas is ongeveer 10 liter melk nodig. Voor zachtere kaasjes iets minder.

      Verwijderen
    4. Ik weet dat kaas van geconcentreerde melk gemaakt wort, maar het overblijfsel, de wei, wordt niet weggegooid, maar ook gebruikt.,daar kan het extra vervuilende niet inzitten. Boter is hetzelfde verhaal, daar blijft karnemelk van over. Dan is boter ook extra vervuilend.(Het gaat niet om het enkele feit dat kaas veel melk nodig heeft, maar of het restant ook gebruikt wordt.Wordt dat restant weggegooid, dan heb je een punt. Dus ik ben het er niet mee eens dat kaas extra vervuilend is. Het argument deugt mi niet,

      Verwijderen
    5. Zelf eet ik altikd geitenkaas, nooit van koemelk.
      Zure koemelk gaat tot op heden bij mij wel goed (bio volle yoghurt en bio karnemelk).
      Ik vul mijn calcium aan met sesamzaad. Dat zit vol calcium.

      Verwijderen
  2. Ik vind het principieel van je. Zelf mix ik melken. Net nog een pannenkoek met kokosmelk gemaakt als ontbijt. Maar straks koffie met koemelk

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ja ik kan zonder vlees, zuivel kan ik missen maar kaas? Nee, ik ben gek op kaas en ook op yoghurt. Gebruik je zuivelvrije yoghurt? Is dat lekker?
    Groet Mariëtte

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik heb laatst per ongeluk een pot 'Griekse Stijl yoghurt' gekocht, dat was een mengsel van koemelkyoghurt en gemalen tuinbonen; het geheel was een beetje slijmerig en ik vond het niet ideaal. Ik heb het wel opgegeten, want we gooien niets weg, maar ga het niet weer kopen.

      Verwijderen
    2. Deels vegan en deels zuivel? Dat heb ik nog nooit gezien. Was het een soort met extra toegevoegde eiwitten of zo?
      Ik heb wel eens Griekse stijl yoghurt gekocht en gegeten, maar dat was 100 zuivel van koemelk.

      Verwijderen
  4. Ik herken het, ik vind sojamelk prima (wel alleen de ongezoete van AH, de andere heeft voor mij een bijsmaak) en sojayoghurt prima, maar ik eet wel meer kaas dan verantwoord is voor mijn voetafdruk. Nog los van het dierenleed. Probeer er bewust mee om te gaan en dat gaat in de ene periode beter dan in de andere.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Ik eet al sinds mijn jeugd minder vlees...maar yoghurt en kaas in vegavariant vind ik echt niet lekker. Ik probeer regelmatig of er ondertussen wel iets lekkers is.
    Maar ook, ik ga me er niet schuldig of naar over voelen, ik doe genoeg mijn best, ik hoef niet de "beste van de klas" te worden of compleet vegan te gaan.
    Het maakt het voor mij beter leefbaar als ik niet als een sergeant-majoor elk etiket moet lezen, ik word daar heel ongelukkig van. En als ik bij iemand eet, is het ook geen probleem als iets in de maaltijd niet vega(n) is. Geeft anderen ook rust.
    Groet,Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Het milieu is één aspect, smaak een andere.
    Verder heb je natuurlijk de gezondheidsvoordelen en - nadelen van koemelk en melkproducten. Melk bevat relatief veel vet. Maar ook eiwit, calcium, B vitaminen, en het beschermt tegen botontkalking en darmkanker.
    Als je zoals ik geen vlees en geen vis eet, vind ik het voor mijzelf verantwoord om melk en kaas te gebruiken.
    Ook omdat ik niet zo vertrouw op al die supplementen die aan "nep melk" worden toegevoegd.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik probeer, zoveel als mogelijk, producten te eten die lokaal zijn geproduceerd, van het seizoen, biologisch en zo min mogelijk bewerkt. Sojamelk, een bewerkt product gemaakt van sojabonen die van ver moeten worden getransporteerd en waarvan niet duidelijk is in hoeverre die genetisch zijn gemodificeerd om zo resistent te zijn tegen bestrijdingsmiddelen, valt voor mij niet in die categorie. Als ik vanwege principiële redenen geen koemelk zou willen drinken zou ik vanwege andere redenen ook geen vervangers willen gebruiken.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ik vind sojamelk niet lekker. Wel gebruik ik amandelmelk in de havermoutpap. Voor het slapen gaan neem ik een kop halfvolle melk, helpt mij echt bij het inslapen.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Drink ook al jaren ongezoete sojamelk, want kreeg last van mijn maag na het drinken van koffie met opgeklopte melk. Iedere keer. Toen ik die koemelk verving ging het beter. Sojayoghurt vind ik helaas niet te eten.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Je kunt ook lactose intolerantie hebben. Daar heb ik nl last van. Sinds ik lactosevrije melkproducten of speciale pillen gebruik heb ik nergens meer last van.

      Verwijderen
    2. Soja yoghurt heb ik ook van diverse merken geprobeerd, niet te doen.
      En die met smaakjes wil ik sowieso niet, want dat vind ik "geknutseld" spul. Dat vind ik bij de koemelkproducten met smaakjes idem.

      Verwijderen
  10. Behalve het milieu aspect is er ook nog de voedingswaarde. In sojamelk zit behoorlijk wat eiwit, de rest is gewoon water met een kleurtje. Ik gebruik meestal sojamelk, soms koemelk.Maar wel kaas.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Inderdaad, mensen kijk wel uit dat je melk niet kunt vervangen door haver- en kokos- en rijstzooi. Sojamelk is de enige voedzame melkvervanger en mijns inziens gezonder dan melk. De rest kun je drinken al vervanger van frisdrank of zo.

      Verwijderen
    2. Eiwitten kun je ook andere voedingsmiddelen halen en calcium o.a. uit sesamzaad.

      Verwijderen
    3. @13:11 de hoeveelheid calcium in andere voedingsmiddelen is echter vele malen lager dan in melk. Dus als je geen extra calcium tabletten neemt, kun je een tekort en dus osteoporose krijgen. Ik moest van de orthopeed beginnen met calcium tabletten omdat ik dus te weinig calcium binnenkreeg via de andere voedingsmiddelen!

      Verwijderen
  11. Ik maak zelf havermelk en bewaar dat in een glazen fles. Geen gekke toevoegingen en geen verpakking nodig.

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Gezien mijn darmklachten en totale lusteloosheid bij gebruik van alternatieven kies ik voor biologische, locale, ambachtelijke zuivel. Rauwe melk, waarbij dan zelf de nodige derivaten van maak en ik koop af en toe kaas. En we eten rundvlees. Want voor koemelk zijn kalfjes onontbeerlijk. Overigens haal ik de melk en het vlees bij een boer op de fiets. De boer heeft de kalfjes bij de koeien en de koeien eten kruidenrijk, mogen tussen 6 en 18 (winter) of 23 (zomer) zelf weten of ze binnen of buiten zijn.
    Overigens vind ik dat we als gezin met 1 kilo kaas en 8 liter met per 4 weken we geen grootverbruikers zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Zo kan het inderdaad ook :)
      Ook ik gebruik vlees, kaas en zuivel.
      Een sjamaan eet ook vlees....en iemand die dichter bij de natuur staat vind je niet (of andere stsmmen die nog zo dicht bij de natuur leven).
      Zij bedanken ook het dier.

      Verwijderen
  13. Wat bedoelen je als ze zeggen dat een koe water verbruikt? Dat plast hij gewoon weer uit! En dan gaat het water verder in de kringloop van het leven. Ik drink lekker koe melk :)

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik zal het watergebruik uitleggen. Het gaat niet alleen over het water dat koeien drinken.
      Koeien krijgen ruwvoer en krachtvoer te eten. Ruwvoer bestaat uit gras, kuilgras, hooi of snijmaïs.
      Krachtvoer kan bestaan uit
      Maisvoermeel
      Aardappelrestant
      Aardappelpulp
      Mais
      Soja(schroot)
      Bierbostel
      Citruspulp
      Wortelpulp

      Al dat voer moet groeien en daar is water voor nodig. Heel veel water. En dat gaat niet weer verder in de kringloop van het leven.
      Marjanne

      Verwijderen
    2. Bij watergebruik gaat het er om, dat er ook bewerkingen nodig zijn om het water bruikbaar te maken en op de goede plek te krijgen. Dus hoe minder water er nodig is, hoe minder milieubelasting en energiegebruik.

      Verwijderen
    3. En al dat vee voer wordt met schepen met tonnen en tonnen ingevoerd. Eerst met zee schepen en dan over geslagen in binnen vaart schepen . Om hier ver voer van te maken. Ja soja bonen ook. Maar daar is maar één tiende van nodig. Een koe eet die andere negentiende op voor dat ze melk kan geven.

      Verwijderen
    4. Je schrijft het niet helemaal correct op. Het grootste gedeelte van het krachtvoer is afval, afkomstig uit de voedselindustrie bedoeld voor de menselijke consumptie. De schillen van ingemaakte groenten vallen hier ook onder, dus de peulen van de erwten, bruine bonen enz net zoals de schil van appels, wortels enz. Dit water verbruik kun je dus niet één op één aan de koe toeschrijven. Daarnaast zijn er veel meer producten die heel veel water vragen maar die de mens massaal is gaan eten omdat het zo(genaamd) gezond is. Denk daarbij o.a. avocado. Een tijdje geleden moesten we allemaal insecten gaan eten voor onze eiwitten? Waarom? Voer de insecten aan de kippen! Dan heb je voer voor de kippen, eieren en uiteindelijk vlees voor de mensen.

      We moeten sowieso weer eens normaal gaan kijken naar onze eigen afvalstromen. Mijn moeder, bijna 80, vertelde me dat keukenafval naar de kippen ging, slechte aardappelen naar de varkens en dode eendagskuikens naar de kat of dierentuin om de hoek. Nu woont men zo hutje mutje en kan men niets meer van elkaar verdragen dat het hebben van 2 kippen al ruzie en problemen oplevert.

      Verwijderen
    5. Er is geen leven zonder water. Geen enkel dier of plant kan levern zonder water. Het een zal meer verbruiken dan het ander.

      Verwijderen
    6. Anoniem van 12.59: reststromen worden inderdaad gebruikt voor veevoeder, maar dat is maar een klein percentage van de totale hoeveelheid krachtvoer en absoluut niet het grootste deel.
      Er worden tonnen en tonnen eiwitrijke soja geïmporteerd. En als u weet dat voor 1 kg. Rundvlees ongeveer 20 kg. Veevoeder nodig is kunt u zelf wel nagaan dat dit niet erg efficiënt is en enorm slecht voor het milieu en klimaat.

      Verwijderen
    7. En ook dat bieten pulp en de andere rest stromen worden in schepen. Met van die lekkere diesel uit stoot vervoert. Van uit het buitenland.

      Verwijderen
    8. @Nienke volgens de biologie KAN EEN KOE GEEN PURE SOJA VERTEREN. Soja is nl te vettig voor hun pens. De soja olie wordt verwijderd en gebruikt voor de mens. De koe krijgt de resten die overblijven na de persing van de olie. Net zoals de wort gevoerd wordt zodra het bier brouwen klaar is.

      Verwijderen
  14. Dit is niet de enige kwestie waarin wat goed is voor een individu, slecht is voor de aarde als geheel. Ik neig er steeds meer toe, dit toe te schrijven aan onze "verwachtingen-inflatie". Geen voedzame maaltijd van lokale voedingswaren, met matig dierlijke producten en hoogst zelden geimporteerde waren, maar iedere dag iets bijzonders op het bord verwachten en daarbij regelmatig dierlijke producten en geimporteerde exotische waren gebruiken. Denk aan avocado, jackfruit, kokosmelk en zo verder.
    Diezelfde inflatie zie je bij vakanties en verlof. Niet meer snipperen om te gaan fietsen maar ergens heen reizen om aan een evenement deel te nemen, dat soort dingen. Ik vraag me af hoe houdbaar onze consumptie instelling is, op de lange termijn. Zeker als je in aanmerking neemt dat dit een voorbeeld is voor jonge mensen wereldwijd die voorgeschoteld krijgen via sociale media, dat een goed leven en en een overvloedig leven hetzelfde zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Deze situatie is niet meer houdbaar niet alleen omdat men steeds meer wil. Maar ook omdat steeds meer mensen dit willen doen, zien en meemaken. We zijn domweg met teveel mensen op de wereld om die gezond te houden of te maken.

      Verwijderen
    2. Oei. Das een arrogante opmerking. In het westen van Europa en Australië. En de VS wordt de boel op gevreten en aan materialistische zaken uit gegeven. Daar zit de voet afdruk op zeven of zo. In Afrika onder de Eén zoals het zo moeten.

      Verwijderen
  15. Ik maak ook al lang zo koffie, maar ik gebruik havermelk. Dat bleek ik het lekkerst te vinden, ook lekkerder dan koemelk trouwens ..

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Ja, ik vind havermelk óók lekkerder dan gewone (magere, halfvolle of volle) koemelk. Dus sinds een paar jaar koop ik dat in plaats van koemelk.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Zelf vind ik de plantaardige varianten geen een van alle te drinken.
    In een gerecht verwerkt gaat nog wel.

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Ik heb ze allemaal geprobeerd: havermelk, sojamelk, sojayoghurt, amandelmelk, sojakwark. Ik vond het allemaal niet lekker. Misschien een kwestie van gewenning. Ik eet als het even kan biologische zuivel. Ik eet veel yoghurt en kwark, weinig kaas en bijna geen vlees. Dat is mijn bijdrage aan het milieu. En veel fietsen ipv de auto pakken.

    BeantwoordenVerwijderen

Reacties zijn welkom, maar kwetsende reacties naar mij of anderen, reclame en ook reacties met naar mijn mening onjuiste informatie worden niet geplaatst.
Over verwijderde of niet geplaatste reacties ga ik niet in discussie.