Uitstapje op woensdag: het Groninger museum, deel 1 (van 2)

Vaak ga ik op woensdagmiddag naar een vriendin die in een verpleeghuis verblijft. Deze keer deed ik iets heel anders, ik ging naar het museum! 

Sinds 19 september zijn er 4 nieuwe exposities en een 5e expositie, met werken van De Ploeg, is vernieuwd. Erg leuk, zoveel nieuws! De eerste expositie waar ik ging kijken, was:

Playing House
Een kunstbiënnale met kinderen en jongeren

grote tapijtpuzzel, waarbij kinderen en volwassenen uitgenodigd worden 
er mee te spelen

ook hier mag je (voorzichtig) mee spelen

"'Playing House' gaat over de regels waarmee kinderen opgroeien en over de regels die het waard zijn om te breken. De tentoonstelling richt de aandacht op datgene wat vaak onopgemerkt blijft: gekrabbelde woorden en tekeningen in een schooltafel, een denkbeeldige vriend die niemand anders kan zien, of een geluid dat meer betekent dan welke zin dan ook.

De tentoonstelling ziet verbeelding niet als een manier om aan de wereld te ontsnappen, maar als een middel om die wereld opnieuw vorm te geven. Vermogens als dagdromen, experimenteren en initiatief nemen zijn vaak de eerste dingen die mensen  loslaten. 'Playing House' nodigt je uit deze vermogens weer te ontdekken. Daarnaast wordt het spelen centraal gesteld als iets wat het waard is om te beschermen en te vieren, voor zowel kinderen als volwassenen.

De tentoonstelling bouwt voort op de biënnale die Groninger Museum in 2021 is gestart, toen het als eerste museum in Nederland een Kinderbiënnale organiseerde. 'Playing House' omvat ook bijdragen van de Biënnale Kids, een groep kinderen die actief betrokken is geweest bij de totstandkoming van de tentoonstelling. Hun invloed is zichtbaar in meerdere tentoongestelde werken." (tekst Groninger Museum)

hier mag je in en op klimmen

toen ik de ruimte binnenkwam, lagen er allemaal kinderen op de matrasjes in de zaal.
Ik heb vanwege de privacy gewacht totdat de kinderen in één hoek zaten
 en de andere hoek op de foto gezet.

Er was nog veel meer te zien en te beleven. Maar daarvoor moet je zelf naar het museum!

De volgende tentoonstelling ging over keramiek:

Keramikos Carrier Bag
Matthew Lutz-Kinoy & Natsuko Uchino
"Deze tentoonstelling viert de aankoop van ‘Keramikos 2’ door Groninger Museum, een gezamenlijk project van Matthew Lutz-Kinoy en Natsuko Uchino, bestaande uit meer dan 300 keramische serviesstukken en bijbehorende tafelkleden. De serviesstukken en tafelkleden, die tijdens “traveling dinner parties”  als tafel- en eetgerei dienden, hebben nu een nieuw leven in het Starck-paviljoen.

De titel van deze tentoonstelling verwijst naar The Carrier Bag Theory of Fiction van schrijver Ursula K. Le Guin. In dit essay stelt ze dat het eerste menselijke gereedschap helemaal geen speer was om dieren mee te doden – het was een draagzak; een container om voedsel en andere essentiële zaken te verzamelen en rond te dragen.

Lutz-Kinoy & Uchino brengen Keramikos 2 samen met een keuze uit hun andere keramiek  en (kunst)objecten uit de collectie van Groninger Museum. Hun selectie legt associatieve verbanden met hun eigen werk, herschikt historische verhoudingen en brengt onverwachte ontmoetingen voort tussen materialen, technieken en culturele geschiedenissen." (tekst Groninger museum)

Van de meer dan 300 serviesstukken heb ik maar een paar foto's gemaakt. Voor de rest heb ik gekeken en genoten. 

Er waren nog 2 andere tentoonstellingen, of eigenlijk 3. 
Namelijk 
The Convent of pleasure, Wat is ervoor nodig om een leven op te bouwen op je eigen voorwaarden? Met video-installaties van Ani Schulze

en

The Architect & the Housewife
Cleaning the House, Building the Future

en daarnaast een tentoonstelling met schilderijen en kunstvoorwerpen van De Ploeg. 
Die laatste tentoonstelling bezocht ik dit keer niet. Daarover kun je in mijn eerdere blogs lezen,  onder anderen hier en hier. 

Over de andere twee tentoonstellingen die ik afgelopen woensdag bezocht, maak ik een afzonderlijk blogje. 
Voor als je meer wilt lezen over de huidige tentoonstellingen in het Groninger museum
Hier vind je de recensie in Trouw over de nieuwe tentoonstellingen. 
en hier in de Volkskrant. 

Nog meer interessante gratis online lezingen

Ik schreef hier over boeiende lezingen vanuit de Gedrags- en Maatschappijwetenschappen. 
Maar er zijn online nog meer gratis lezingen te vinden. Van de Medische publieksacademie in  Groningen.
Dit zijn lezingen over medische onderwerpen. Het zijn er heel veel, want ze bestaan al jaren.
Je vindt ze hier. 

70 video's waarin medici van het UMCG informatie geven over medische onderwerpen.
- Over hartfalen, 
- over zwangerschapsdiabetes, 
- over het vrouwenbrein, 
- leukemie, 
- over het microbioom, 
- te dik en toch ondervoed, 
- de invloed van mondgezondheid op het welzijn van ouderen, 
- huidkanker
- een serie van wel 9 lezingen over Covid-19
- psychose
- endometriose
- beroerte
- dementie

En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan.
In het verleden ben ik met een collega naar deze lezingen geweest. Altijd interessant en ook geschikt voor mensen zonder medische scholing. 
Na mijn pensioen was dat afgelopen, maar een groot deel van de lezingen heb ik online bekeken. 
Een aanrader als je te maken hebt met medische onderwerpen of daarin geïnteresseerd bent! 
Hier nogmaals de link, dit is het YouTube-kanaal van de Medische Publieksacademie. 

De toelichting bij dit kanaal:
Het UMCG heeft samen met Dagblad van het Noorden de Medische Publieksacademie opgericht. Het UMCG wil met de Medische Publieksacademie een brug slaan tussen het toponderzoek dat in het UMCG plaatsvindt en de interesse hiervoor van het publiek. Op dit YouTube-kanaal plaatsen we sinds maart 2017 de opnames van de lezingen. Ons eigen 'lezing gemist', om het zo maar te noemen! Meer informatie over de MPA vindt u op www.medischepublieksacademie.umcg.nl

1 op de 10 mensen laat toeslagen liggen, terwijl ze hier wel recht op hebben.

 1 op de 10 mensen laat toeslagen liggen, terwijl ze hier wel recht op hebben. Bijvoorbeeld omdat ze niet weten dat ze er recht op hebben of het vergeten. Daarom stuurt Dienst Toeslagen brieven als ze vermoeden dat mensen mogelijk nog recht hebben op zorgtoeslag.

Ook als je geen brief hebt gekregen kan je nog recht hebben op toeslagen en is het verstandig om dit te checken en zo nodig aan te vragen. Het kan nog, want dat kan sinds dit jaar tot en met 31 december. Voorheen was de deadline 1 september.

De Belastingdienst:

Wie een brief ontvangt, heeft volgens de gegevens van Dienst Toeslagen, mogelijk nog recht op zorgtoeslag uit 2025. Om dit in te schatten, maakt de organisatie onder andere gebruik van inkomensgegevens uit de aangifte inkomstenbelasting en gegevens van de zorgverzekeraar. Vorig jaar ontvingen ruim 200.000 huishoudens een brief. Toen werden ruim 72.000 aanvragen zorgtoeslag gedaan over 2024. Bijna 97 procent van de aanvragen werd goedgekeurd. Gemiddeld ontvingen aanvragers nog 743 euro aan zorgtoeslag.   Ook als je geen brief hebt ontvangen, kan het zijn dat je nog recht hebt op toeslagen. Zowel op zorgtoeslag als op andere toeslagen. Dat komt omdat Dienst Toeslagen geen zicht heeft op jouw volledige situatie en gegevens ontbreken om van iedereen te kunnen zien wie recht heeft. Check dus altijd zelf of je nog toeslagen laat liggen over 2025 (en 2026).   Zo check jij of je nog toeslagen kunt krijgen uit 2025 Kijk op toeslagen.nl/kaniktoeslagkrijgen om te zien onder welke voorwaarden je recht hebt op zorgtoeslag. Check ook meteen of je nog recht hebt op huurtoeslag of kindgebonden budget uit 2025 als je huurt of kinderen hebt. Voor elke toeslag gelden andere voorwaarden. Voldoe je aan de voorwaarden voor één of meerdere van de toeslagen? Maak een proefberekening via toeslagen.nl/kaniktoeslagkrijgen om te zien op welk bedrag je recht hebt. Vraag de toeslag(en) uiterlijk 31 december 2026 aan via Mijn toeslagen. Dat doe je voor elke toeslag apart. Let op: Als je zorgtoeslag, huurtoeslag of kindgebonden budget over 2025 aanvraagt, vraag je dezelfde toeslag ook voor 2026 aan. Het is daarom belangrijk om te controleren of je ook in 2026 recht hebt op die toeslag. Check het via toeslagen.nl/kaniktoeslagkrijgen. Verandert er later iets in je leven? Check je toeslagen dan weer en pas aan waar nodig. Hulp nodig? Ga naar toeslagen.nl/hulp om te zien welke organisaties in de buurt je gratis kunnen helpen.

Ik heb in 2025 €72,00 per maand zorgtoeslag ontvangen. Verrassend, want ik heb AOW en inkomen uit een pensioen. Mogelijk heb je ook recht op toeslagen, terwijl je je dat misschien niet verwacht.  Dus lieve lezers, doe er je voordeel mee!

Een heel jaar zwanger?

Toen mijn dochter afgelopen weekend samen met haar jongste dochter een nachtje bij mij kwamen slapen, kwamen de zwangerschappen ter sprake.

Mijn dochter beviel van haar oudste dochtertje precies een jaar na de laatste menstruatiedatum. Exact 365 dagen er na. Was dat dan een zwangerschap van 12 maanden? Nee natuurlijk niet! 
Ze is, net als dat ik dat was, onregelmatig in haar menstruaties. 
Ik sloeg vaak de hele zomer over. Wel prettig vond ik zelf, in de hele zomer geen gedoe met maandverband en dergelijke. In de praktijk was ik 5 à 6 keer per jaar ongesteld, behalve bij pilgebruik uiteraard. Dochters' menstruatiepatroon lijkt wel wat op dat van mij.
Toen ze contact had met een verloskundige en met een dame van Moeders voor Moeders tijdens haar zwangerschap, gingen die uit van de laatste menstruatiedatum. Dochter had al een echo gehad en meldde dat ze aanzienlijk korter zwanger was dan die laatste datum zou vermoeden. 

Ik heb ook bij al mijn zwangerschappen een echo gehad om de duur van de zwangerschap vast te stellen, want een zwangerschapstest geeft wel informatie over het zwanger zijn, maar niet hoe lang je al zwanger bent. Als je onregelmatig menstrueert is dat van belang om te weten. 

De dames verloskundige en de dame van de urine van Moeders voor Moeders geloofden mijn dochter niet en bleven vasthouden aan die laatste datum van menstruatie. Dat was richtinggevend, in hun ogen. De verloskundige maakte zich zorgen, want het kind was te klein. Zeker twee maanden! En de dame van Moeders voor Moeders dacht dat het bedrijf niets aan de urine van dochter had. Want urine doneren kan  van week 6 t/m week 16 van de zwangerschap. En daarna niet meer. Dus te laat!

Steeds weer moest mijn dochter aangeven dat ze een echo gehad had en dat ze uitging van de duur van de zwangerschap die in de echo berekend was. Ze vond het uiterst irritant! En daarnaast voelde ze zich niet gezien doordat er geen rekening gehouden werd met onregelmatige menstruaties. 

En dus wat deed ze bij de zwangerschap waarbij ze zwanger was van mijn jongste kleindochter? Ze nam niet de datum van de laatste menstruatie, maar ging liegen over die datum. Ze rekende, naar aanleiding van de echo om de duur van de zwangerschap vast te stellen terug, en noemde die datum of vulde die datum in. Geen gedoe en verwarring, want die datum snapten verloskundigen en anderen die met de zwangerschap te maken hadden.  

In deze zwangerschap was wel iets heel akeligs aan de hand. Want het hoofdje van de foetus zou te klein zijn. Dat zat onder de 1% van de baby's met deze zwangerschapsduur. 99% van de kindjes had een groter hoofd, de rest van het lichaam was prima op schema, alleen het hoofdje niet. Wat alarmerend! En wat moet je daar mee? Zou het micro-encefalie zijn? Er werd (achteraf héél gelukkig!) besloten af te wachten. Later in de zwangerschap zat het hoofdje op een gemiddelde grootte. 
Nu heeft ze een vrij klein hoofd, onder gemiddeld, maar met haar verstand is niets mis. Het hoofdje vertoonde een andere groeicurve dan bij de meeste baby's, maar groeide uiteindelijk uit tot een normaal formaat bij de geboorte. 

In mijn zwangerschappen had ik alleen in het begin een echo, om de duur van de zwangerschap vast te stellen en verder niet. Soms wel handig, dan krijg je niet van die paniekberichten zoals bij mijn jongste kleindochter. Destijds, toen ik zwanger was, kreeg je alleen een extra echo als de verloskundige de indruk had dat er iets mis was of anders dan anders. Bijvoorbeeld een veel te kleine foetus of een meerling. En niet standaard. Nu weet ik wel, dat je met de echo's van tegenwoordig ook allerlei afwijkingen kunt opsporen en al tijdens de zwangerschap behandelen. Dat heeft zeker voordelen. Maar in geval van mijn jongste kleindochter zorgde het voor onnodige paniek. 

Interessante gratis online lezingen

De Faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen organiseert regelmatig lezingen die gratis toegankelijk zijn.
En niet alleen organiseren ze lezingen, maar ze zetten zo'n lezing ook online. Die kun je terugkijken. 

Ik was geïnteresseerd in de lezing deze maand, die ging over Criminaliteit en detentie - Wat betekent het voor een kind om op te groeien in een gezin waar criminaliteit of detentie een rol speelt? Welke gevolgen heeft een gevangenisstraf voor ouders, kinderen en andere naasten? En hoe kunnen we voorkomen dat problemen van generatie op generatie worden doorgegeven?
De lezing was in de aula van de Universiteit, maar werd ook gestreamd. Doordat het mij die avond niet goed uit kwam om er heen te gaan, bekeek ik de lezing online en ontdekte dat de lezing onderdeel is van een hele serie lezingen.

Ik geef hier onder, om je een indruk te geven, de titels van 8 lezingen, er staan er 17 op de site. 
Klik voor alle 17 afleveringen op de link Vorige afleveringen.

Overgewicht en obesitas - Bijna de helft van de Nederlandse volwassenen heeft overgewicht en ongeveer 15% heeft obesitas. Ook onder kinderen en jongeren komt overgewicht steeds vaker voor: bijna 1 op de 5 is te zwaar. Wat zijn de oorzaken hiervan? En belangrijker nog: wat kunnen we eraan doen?

Mentale gezondheid jongeren en suïcide - De mentale gezondheid van jongeren staat onder druk. Steeds vaker kampen ze met somberheid, stress en gedachten aan zelfdoding. Wat weten we daarover uit onderzoek—en waar liggen aanknopingspunten voor herstel? 

Autisme - Veel mensen met autisme leren zich aan te passen aan hun omgeving, waardoor hun worstelingen niet altijd zichtbaar zijn voor de buitenwereld. Tijdens deze Publieksacademie verkenden we wat er schuilgaat achter dat aanpassingsvermogen, zowel bij volwassenen als bij kinderen.

De opleidingskloof - De tegenstellingen tussen ‘hoog’ en ‘laag’ opgeleid lijken steeds vaker het nieuws te halen. Maar hoe groot is die kloof eigenlijk? En kijken we wel naar de juiste scheidslijnen in de samenleving?

Ernstige meervoudige beperkingen - Verder kijken dan de beperking: De wereld van mensen met een ernstige meervoudige beperking en hun gezinnen.

Depressie en burn-out - Depressie en burn-out vertonen veel gelijkenissen in de problemen die mensen ervaren, maar soms krijgen mensen de ene diagnose terwijl anderen de andere te horen krijgen. Dit kan verwarrend zijn, zowel voor de personen zelf als voor hun familie en vrienden.

Trauma - Zo'n 80% van de mensen maakt ooit een traumatische gebeurtenis zoals een ongeluk of confrontatie met geweld mee. Ongeveer 7% van deze groep ontwikkelt een posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Pesten - Pesten komt bijna overal voor, zowel op scholen als op de werkvloer. Ongeveer één op de tien mensen krijgt ermee te maken. Dit is verontrustend omdat pesten veel leed kan veroorzaken, waaronder eenzaamheid, angst en depressie.

Al weer eind september!

De zomer is echt voorbij, hoewel het nog best lekker weer is. Vroeg donker en laat licht en 's avonds is het al weer fris, zowel buiten als binnen. 
Ondanks voornemens om niet eerder dan in oktober te beginnen met stoken, heb ik in de afgelopen week al even de verwarming aan gehad. Het was, toen ik op de thermometer keek, niet erg koud, 19 graden, maar ik vond het wél koud. Ik had last van een aanval van jicht in een grote teen. Misschien was ik daardoor wel koud. Hoe dan ook, ik wilde niet bibberend in mijn woonkamer zitten. Mijn elektrische deken heb ik sinds kort ook zo nu en dan aan, omdat ik het koud vind in bed. 

Ik vind het jammer dat het winter wordt, van mij had het wel lekker warm mogen blijven.  Ik heb het maar zelden te warm gehad. Ik heb in de afgelopen zomer in bed meestal mijn lekker warme bedsokken gedragen omdat mijn voeten anders te koud waren. 

Binnenkort stap ik over naar mijn wollen herfstdekbed. Dan berg ik mijn wollen zomerdekbed na gelucht te zijn, in de kast. Tot volgende zomer! 

Nu het weer kouder wordt, wil ik weer blogjes schrijven over mijn energieverbruik. Het gasverbruik en het stroomverbruik en hoeveel, of liever gezegd hoe weinig, mijn zonnepanelen opbrengen. 
Ik deed dat altijd op zondagavond. Dus ook vanaf volgende week weer blogjes hierover. Voor de geïnteresseerden. Mocht het je niet boeien, dan sla je die gewoon over. Ook helemaal prima.

Heb jij de verwarming al aan gehad?

Mijn uitgaven voor voeding en drinken in de afgelopen week

Van vrijdag t/m maandag was ik op Schiermonnikoog en mijn dochter haalde en betaalde de boodschappen. Onderstaande boodschappen deed ik vanaf maandagmiddag t/m gistermiddag. 
Boodschappen voor 5 dagen dus.

De geitenkaas kocht ik voor jongste kleindochter die hier komend weekend komt logeren. Kleine verpakkingen waren er niet, maar het blijft wel even goed. Misschien vinden mijn kleinzoons geitenkaas ook heel lekker, die komen het weekend er na hier logeren.
De maïs is voor de voorraad.
In de afgelopen week gebruikte ik ook weer voeding over datum en oude voorraden. Zoals de peulvruchten, de winterwortels en de uien. 
Het ijs kocht ik met 70% korting. Ik kon het niet laten. Volgens mij, weten mijn vier kleinkinderen, die hier in de komende 9 dagen ieder een nachtje komen slapen en eten, daar wel raad mee. Ik houd niet heel erg van chocolade, daardoor kan ik er zelf goed van afblijven. 

21 - 26 sept 26
*=aanbieding, @=afgeprijsd, VMN= verspilmijniet, BB= bonusbox	WAAR	PRIJS
Voeding
900 gr bananen, 7 stuks	markt	1,00
4 volkoren kaiserbroodjes BB	AH	0,58
1/2 volkoren brood	AH	0,65
halvarine	AH	0,95
2 kuipjes roomboter BB	AH	2,99
1 camembert @	Plus	1,07
plakken belegen geitenkaas	AH	5,09
2 blikken maïs*	Lidl	1,78
knoflook, bio, 150 gram	Lidl	2,09
bio peterselie, pot	Lidl	1,79
1120 gram gele paprika's	markt	1,00
1 grote Chinese kool, ruim 1 kg	markt	1,00
250 gram cherrytomaten	Plus	0,99
komkommer	AH	0,75
potje kruiden voor chili con carne, 0 % zout*	Plus	1,99
falafel*	Plus	1,54
plantaardige döner kebab*	Plus	1,60
groenteburgers*	AH	0,84
6 eieren	Lidl	1,89
bio zure room	Lidl	0,94
bio volle yoghurt	Lidl	1,55
Snacks/ hapjes
0,825 liter A merk ijs met 3 soorten chocolade*	AH	1,80
Dranken
2 liter sojamelk	AH	1,30
TOTAAL		35,18

Geen zin

Wetenschappers bewezen het en ik geloof het best: bewegen is goed, meer bewegen is beter. 
Om zo fit mogelijk te blijven, moet je bewegen. Wandelen, sporten, traplopen, stofzuigen, krachttraining, als je maar beweegt.  
Het schijnt zo te zijn dat mensen daardoor stofjes produceren waardoor ze zich heel fijn voelen. Endorfinen. Het mag dan zo zijn, dat van die endorfinen, maar ik merk er helemaal niets van. Misschien heb ik niet zulke sterke endorfine receptoren of maak ik weinig endorfinen aan? 
Geen idee, maar ik heb nooit zin om te sporten en na afloop voel ik me ook niet fijner dan voor die tijd. Alleen moe. Soms wel voldaan, in de zin dat ik weer goed gewerkt heb aan mijn gezondheid, maar een fijn(er) gevoel, nee dat niet. 
Als ik ga zwemmen of als ik naar de sportschool ga, dan is dat omdat het goed voor me is. Net zoals levertraan goed voor me was als kind 😅. Als ik in het zwembad in het water lig en ik klets wat met andere zwemmers, is het wel gezellig en dat sociale contact doet me goed, maar de beweging geeft me niets. 
Bij de sportschool  heb ik vooral achteraf het idee dat ik goed voor mijn lichaam gezorgd heb. 
Mijn conditie is na mijn heupoperaties wel flink verbeterd en dat voel ik bij iedere stap. Ik voel me sterker en ik beweeg gemakkelijker en dat is wel heel prettig. Ik heb nu niet meer een enorme moeite met het gaan staan, het opstaan uit bed of uit een stoel en dat is heel prettig. Het bij een duin omhoog wandelen doe ik nu met gemak.

Maar bewegen an sich motiveert mij niet. 
Het liefst zit ik de hele dag op een stoel of lig ik languit op de bank of zo. Dat kan ik láng volhouden. 
Mijn vader zei altijd als ik geen zin had: dan máák je maar zin. Geen enkel begrip, gewoon gaan. Dat had hij van zijn moeder. Die was ook heel streng in dat soort dingen. 

Haha, en dat zin maken, dat doe ik dus zeker 5 x per week, maar eigenlijk wel vaker, want ik ga ook een fietstocht maken of wandelen zonder dat ik zin heb. Onder het fietsen of wandelen kan ik dan wel genieten van de dingen die ik zie, voel en ruik. De geuren van de aarde, de bomen en de planten, de zon op mijn gezicht, het landschap. Maar een fijn gevoel door bewegen? Nee, dat niet!

Chemische structuur van beta-endorfine. Bron: Wikipedia

Een heerlijke peulvruchtensoep

Afgelopen maandag vanaf Schiermonnikoog in de bus terug naar huis, kreeg ik zin aan soep met peulvruchten!
Ik wist, dat ik nog gedroogde bruine en rode linzen had staan en gele spliterwten. Alles overjarig, zoals ik dat wel vaker heb. Niet erg en ze waren ook niet super overjarig, hooguit een paar maanden tot een jaar. Ook overjarige peulvruchten kun je nog prima eten. 
Toen ik thuis kwam heb ik linzen en spliterwten afgewogen. 100 gram rode, 100 gram bruine en 50 gram spliterwten. Linzen en spliterwten hoef je niet te weken voordat je ze kookt, maar bij overjarige is dat wel verstandig. 
Ik gebruikte voor weken de kookmethode (hot soak): de peulvruchten aan de kook brengen en dan een paar uur laten staan. Dat koken verkort de week-tijd aanzienlijk. Aangezien ik om 13.00 uur thuis kwam, was er niet meer heel veel tijd. 
Toen de groenten. 
Ik woog 400 gram winterwortels af. Die heb ik altijd op voorraad in de koelkast. 
Ook woog ik 400 gram uien af. Rood en geel. 
En verder 300 gram bleekselderij. De binnenste stengels hield ik over voor rauwkost. 
Deze groenten sneed ik in kleine stukjes. De uien bakte ik samen met 3 tenen knoflook. De wortels en bleekselderij kookte ik met de peulvruchten tot een soep, waar ik op het laatst nog een grote in blokjes gesneden trostomaat aan toevoegde. Die tomatenblokjes kookte ik 5 minuten mee. 
Één bouillonblokje met minder zout en een bouillonblokje zonder zout voegde ik toe. 

bouillonblokjes

Ik haalde nog wat zure room in de supermarkt en verse peterselie om aan de soep toe te voegen. 

Het was een goedkoop en zuinig soepje. Goedkope groenten, gedroogde overjarige peulvruchten die veel mensen misschien al in de kliko gegooid hadden of niet eens gekocht omdat peulvruchten in blik gemakkelijker zijn. 

met de zure room en peterselie er boven op

doorgeroerd

En het belangrijkste: de soep smaakte mij uitstekend. 

Een miljoen meer of minder maakt niet meer uit!

Sinds vandaag staat de teller op 27 miljoen pageviews. 
Dat zou een geweldig resultaat zijn, ware het niet dat er sinds een aantal maanden heel veel chatbots (of hoe dat ook maar mag heten) komen kijken en (misschien?) lezen. Uit Zuid-Amerika, uit Noord Amerika, uit Rusland. Ja, waar eigenlijk niet? 

Gisteren telde dit blog 13.005 pageviews, terwijl nog niet zo lang geleden er hooguit 5.000 à 6.000 hier per dag kwamen kijken. Ook best veel, maar dat waren wèl echte mensen. Nu volgens mij niet meer allemaal. Ik denk dat er nog steeds wel dagelijks ongeveer 5000 pageviews zijn van Nederlandstalige of Vlaamstalige lezers. Maar daarnaast is het een zootje ongeregeld. 

Wereldkaart in de afgelopen week

Aantallen en landen in de afgelopen 7 dagen

Dus eigenlijk maakt nu een miljoen meer of minder niet meer uit. 
Want de teller geeft toch een vertekend beeld. 

Hier kun je de toename door de chatbots in het afgelopen jaar heel goed zien. 

Toch jammer, ooit kon ik apetrots zijn op weer een miljoen er bij. Nu zegt het getal veel minder over de serieuze pageviews. 

Opnieuw een vaccinatie

Covid-19
Binnenkort haal ik opnieuw een coronaprik, gewoon in het buurthuis in mijn wijk. 
Wat lijkt het al weer lang geleden dat de COVID-19 pandemie de wereld bestormde! Stiekem is de ziekte er nog steeds, maar nu een beetje ondergronds. En je kunt er ook nog steeds Post- COVID van overhouden, net als van sommige andere virussen trouwens, dan heet het ME/CVS. 
Vreselijk lijkt me dat! 
Je ziet sommige mensen mondkapjes dragen, ook nu nog. Ik denk, dat mensen die nu mondkapjes dragen, een ernstige ziekte hebben waarbij ze het risico moeten vermijden om daarnaast dan ook nog besmet te worden met een virus als griep, verkoudheid of covid. Of zo.
Het is mij op een of andere manier gelukt om nog steeds geen corona te krijgen, meer geluk dan wijsheid, denk ik. Ik haal een prik als ik daar een uitnodiging voor krijg. Net als bij de griepprik en hoop er maar het beste van! 

selfie met mondkapje in november 2020

Het is prachtig dat de mogelijkheid er is om je te laten vaccineren. Ook tegen griep en pneumokokken. Ik geloof dat ik ook al weer bijna aan de beurt ben voor de laatstgenoemde prik. 
(Dat keek ik even na op de site van het RIVM en het klopt, alle inwoners van Nederland geboren in 1966, 1948, 1949, 1950, 1951 en 1952 krijgen dit jaar een oproep voor een prik) 

Prinsjesdag
Wat ik heel fijn vind, is dat de regering  de voorgenomen bezuiniging op de gordelroos vaccinatie plannen iets terugdraait. Niet alleen de ouderen die volgend jaar zestig jaar worden krijgen een oproep, maar alle ouderen tussen 61 en 69 jaar in de jaren die daarop volgen. 
Het RIVM: "Op Prinsjesdag 2026 is bekendgemaakt dat er extra geld is gereserveerd voor de periode 2028 tot en met 2031. Hiermee kunnen ook een aantal andere leeftijdgroepen worden gevaccineerd. Deze plannen moeten nog worden besproken in de Kamer en zijn dus nog niet definitief."
Dat zou mooi zijn, hoewel ik liever zou zien dat juist de oudere groepen, hoogbejaarden van 80 jaar en ouder, een prik zouden krijgen. Bij gordelroos is het namelijk niet een kwestie van besmetting, maar het weer actief worden van een virus dat je in je jeugd opgelopen hebt. Het waterpokkenvirus. Dat komt terug als gordelroos als je weerstand vermindert. En wanneer heb je een lagere weerstand? Ouderen die verschillende chronische ziektes hebben, hebben daar de meeste kans op. 
Het  RIVM: "Soms kan gordelroos ernstige klachten geven. Bijvoorbeeld als de zenuwen in het gezicht betrokken zijn. Dan kan iemand blaasjes in het gezicht krijgen, een ontsteking van het oog, gehoorklachten of verlamming van het gezicht." Ik schreef er eerder over,  lees hier meer voor een uitgebreid blogje over gordelroos. 
Voor mij hoeft de vaccinatie niet meer. Ik liet mij in het voorjaar van 2025 vaccineren op eigen kosten. Twee prikken voor in totaal €455,80 inclusief 2 consulten voor de 2 prikken. 
Ik had het geld, dus ondernam ik actie. Maar er zijn veel ouderen die geen geld hebben voor zo'n duur vaccin, daarom vind ik het fijn dat er meer ouderen in aanmerking kunnen komen voor een gratis gordelroosprik! 

Uitwaaien!

 In de afgelopen dagen was ik een lang weekend op Schiermonnikoog, met mijn jongste dochter en mijn jongste kleinzoon. Hij is nog net niet leerplichtig, nog net vier jaar, dus een goed moment om er nog even van vrijdag tot en met maandag tussenuit te gaan. Met bus en boot naar het eiland. 

Strandpaviljoen in de wind.

Een leeg strand

mooie oranje paddenstoeltjes

zonsondergang op zaterdag (foto van dochter)

We wandelden veel, veel kilometers verdeeld over de dag. We gingen met emmer en schepje naar het strand, waar het zo hard waaide dat kleinzoon daar niet meer naar toe wilde. Dat striemende zand in zijn gezichtje vond hij niets. Hoewel hij in de luwte van het strandpaviljoen met zand speelde. Dat had hij zelf verzonnen, dat dit de beste plek was om te spelen. 
's Avonds maakte dochter nog een extra wandeling en paste ik op mijn kleinzoon. 

Bomen begroeid met hop waren ons uitzicht en op zeker moment zat daar een fazant in. Tijd voor een foto!  

een fazant in een boom begroeid met hop

We hebben ons goed vermaakt en weinig last gehad van regen. 

Dit was inmiddels mijn 4e (korte) vakantie dit jaar. In april precies zo'n weekend met het zelfde gezelschap, ook op Schiermonnikoog, in de dagen voor Hemelvaart in de Drentse bossen met beide dochters en afgelopen zomer 2 weken op Ameland met (schoon)kinderen en kleinkinderen. Wat een luxe! 

Hoe zit dat nu met mijn pensioen?

Al weer bijna 8 jaar heb ik een ABP pensioen (vanaf december 2018). Een vast pensioen, iedere maand hetzelfde en bijna geen verhoging, sporadisch eigenlijk. 
Per 1 januari aanstaande gaat het ABP over naar het nieuwe pensioenstelsel en dan is die vastigheid weg. 

Nu is het de vraag hoe veel of hoe weinig ik dan ga krijgen.  Eerst was er zekerheid.  Hoewel de pensioenen vaak niet geïndexeerd werden, was het in ieder geval duidelijk dat het maandelijkse bedrag niet lager werd.

Nu kan het lager worden in tijden van recessie of grote verliezen op de beurzen, iets wat ik ruim 50 jaar geleden, in 1975, toen ik begon met opbouw van mijn pensioen, niet voor mogelijk had gehouden. 

Het pensioenfonds schrijft mij: U krijgt samen met uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2026 uw voorlopig overzicht met een inschatting van uw vernieuwde pensioen. Uw overzicht en UPO kunt u tussen half augustus en uiterlijk 30 november verwachten. 

Het vernieuwde pensioen gaat per 1 januari in en uiterlijk een maand van tevoren weet ik, wat ik kan verwachten. Niet de bedragen, maar een inschatting. Ik heb die inschatting nog niet ontvangen, dat komt nog en daarmee blijft het voor mij onzeker. Voorlopig.

Dit vind ik verder nog op Mijn ABP:

"Voor het voorlopig overzicht hebben we gerekend met de dekkingsgraad van 31 december 2025. De dekkingsgraad laat zien hoe ons fonds er financieel voor staat. Deze was toen 123,5%. Dit is een van de hoogste dekkingsgraden in de afgelopen 10 jaar.

U krijgt een definitief overzicht in 2027
Wanneer we overgaan naar de vernieuwde pensioenregeling kijken we naar de dekkingsgraad van 31 december 2026. Die kan anders zijn. De financiële positie van het fonds verandert namelijk door de ontwikkelingen op de financiële markten.

Over het algemeen geldt het volgende: als de dekkingsgraad bij de overgang naar de vernieuwde pensioenregeling hoger is, dan valt uw verwachte pensioen hoger uit dan op uw voorlopig overzicht. Als de dekkingsgraad bij de overgang naar de vernieuwde pensioenregeling lager is, dan valt uw verwachte pensioen lager uit dan op uw voorlopig overzicht. Dat is iets om rekening mee te houden.

In januari 2027 krijgt u nog 1 keer hetzelfde pensioen als in december 2026. In februari krijgt u voor het eerst uw vernieuwde pensioen.....  Later in 2027 krijgt u een definitief overzicht van uw pensioen. Dan ziet u hoe uw totale pensioen is overgegaan naar de vernieuwde pensioenregeling."

Tot zover MijnABP

Dus het hangt van de dekkingsgraad af hoe hoog of hoe laag mijn pensioen wordt. In juli dit jaar was de dekkingsgraad 128,7%. Wat tamelijk rooskleurig is. 

Waar ik verder nog vraagtekens bij heb: ik koos in 2018 voor een hoog-laag pensioen. Eerst 9 jaar meer geld en na 9 jaar tot mijn overlijden maandelijks een lager bedrag. Dat lagere bedrag zou in december 2027 in moeten gaan, want dan zijn de 9 jaren om.  Hoe hoog of laag gaat mijn pensioen dan worden?

En nog even voor de volledigheid: ik heb gedurende bijna 20 jaren pensioen opgebouwd, dus niet de volledige ca 40 jaar waarop het pensioenstelsel min of meer van uit gaat. 

Het open monumentenweekend deel 2

Zondag 13 september was de 2e dag van de open monumentendagen. 
Ik ging naar een piepkleine melkfabriek in Garmerwolde. Echt heel klein! De fabriekshal was ongeveer zo groot als de benedenverdieping van mijn huis. 
Die fabriek heeft niet zo heel lang bestaan en toen ging die al op in een groter geheel. In de oude melkfabriek was een tentoonstelling van oude puddingvormen, pofferdpannen en kaasvormen. 
Hier kun je meer lezen over dit kleine museum en de collectie aldaar

weckpotten en weckketels

wonderpannen en poffertpannen

voor de kaasbereiding

Ik was daar vrij snel uitgekeken en fietste door naar Thesinge. Waar een oude kerk staat, die ooit onderdeel was van een Benedictijner klooster. Dit gebouw dateert uit de 13e eeuw. Opvallend is, hoe veel van die oude kerken uit de 13e eeuw er zijn hier in de omgeving. Elk dorp heeft er één. En groot dat ze zijn als je kijkt naar de omvang van zo'n dorp. 
Hoe komt dat? Er waren hier in Groningen veel kloosters en die kloosters hadden heel veel land in eigendom. Dat land bracht veel geld op en kloosters handelden uitgebreid met de goederen die het land van het klooster en dus van de kerk,  opbracht. Graan, boter, kaas etc. Dat geld ging niet naar de sober levende nonnen en paters, maar werd besteed aan prachtige gebouwen. Huizen van God. 

interieur met orgel

Zuidgevel, hier kun je heel goed zien dat de kerk onderdeel was 
van een groter geheel

noordgevel

zuidgevel en lijkenhuisje

scarcofaag-deksels in lijkenhuisje

Weinig levensmiddelen gekocht in de afgelopen week

Waarom gaf ik weinig uit?
Ik kocht geen fruit, want ik maakte o.a. een zak gemengde vruchten uit de diepvries op en ik plukte appels. Van mijn eigen boom en van bomen een stukje verderop, achter het zwembad. 
Ik kocht veel uit aanbiedingen, bijvoorbeeld heel goedkope wokolie, rode kool, aardappels, gehakt en kipstukjes. 
Die rode kool wil ik voornamelijk rauw gaan eten. Lang geleden at ik ook vaak rauwe rode en witte kool. Als salade, met gewelde rozijnen en stukjes appel. Dat ga ik nu weer proberen. 
Ik wil het zo gaan doen: bladeren van de kool afhalen en die in heel fijne reepjes snijden met mijn grote koksmes. Die kool in een schaal bestrooien met wat zout en wat azijn. De azijn en het zout inmasseren en kneden in de kool, zodat de kool een beetje verandert. Dat is een chemisch proces, net als bij de kimchi. Alleen bij kimchi duurt het 2 weken. De kool wil ik een aantal uren laten staan en dan als salade consumeren. Misschien wel gemengd met de kimchi, die binnenkort klaar is. En misschien meng ik de kool ook met een fijngesneden rode ui, die ik op dezelfde manier wil kneuzen als de kool en ook daarbij wat zout en azijn toevoegen. Deze groente wil ik combineren met vissticks en aardappelsalade. 

Ik maakte in de afgelopen week ook wel weer wat voorraad op, o.a. brood, knäckebröd en yoghurt. 

12 -19 sept 26
*=aanbieding, @=afgeprijsd, VMN= verspilmijniet, BB= bonusbox	WAAR	PRIJS
Voeding
3 kg appels, deels van eigen boom	zelfpluk	0,00
2 rollen volkoren beschuit	Plus	0,98
plakken komijnekaas*	Plus	3,45
gember, klein stukje*	Lidl	0,14
bio rode kool, 1256 gram*	AH	1,49
bleekselderij, 767 gram*	Lidl	0,99
cherrytomaten, 250 gram	Plus	0,99
peterselie, zakje 40 gram*	Lidl	0,69
1 kg bio aardappels*	Plus	1,49
2x 0,5 liter wokolie, A-merk*	Plus	2,00
rulgehakt, vegan*	Lidl	1,29
15 vissticks	Lidl	1,99
15 vissticks	AH	1,55
vegan kipstukjes*	Lidl	1,49
aardappelsalade, 1 kg	AH	2,15
vla*	Plus	1,49
Snacks/ hapjes
witte chocola met hazelnoten*	Lidl	2,97
Dranken
2 liter sojamelk	AH	1,06
TOTAAL		26,21

Vandaag zou mijn oma Aaf 130 jaar zijn geworden

Vandaag is een bijzondere dag. Mijn oma Aaf zou vandaag 130 jaar zijn geworden. 

Geboren op 18 september 1896 als oudste dochter van een gezin met 5 kinderen, 3 broers en een jongere zus. Op haar 12e was ze niet meer leerplichtig, dus ging ze, zoals zo velen destijds, werken. Een kind nog. Ze ging zwaar werk doen als dienstmeisje. Schoonmaken, bedden opmaken, lampetkannen vullen, kleding en linnengoed wassen, kachels leegmaken en aansteken, uitkloppen van tapijten, eten koken, intern bij een "rijk" gezin. Lange dagen en zelden een dag vrij en weinig te eten. Ze kreeg restjes van de maaltijden van haar werkhuis. Tot aan haar huwelijk is ze dienstmeisje gebleven, van 1908 tot 1922, veertien jaar lang. Na verloop van tijd had ze wel een beter huis te pakken, bij een arts in de stad Leeuwarden. Minder lange dagen, beter te eten. 

Rond 1920 met haar verloofde, die mijn pake (opa) zou worden 

Op haar 80e of haar 85e verjaardag. 

Ik heb haar best lang meegemaakt en tot mijn 9e jaar vrij intensief doordat ze dicht in de buurt woonde. Ik ging doordeweeks vaak bij haar langs. Voor schooltijd of na schooltijd. Bijna iedere dag.
Ze overleed in 1984, toen ik 31 jaar was. Ze was toen al 17 jaar weduwe. 

Achteraf had ik haar nog heel veel willen vragen over haar leven. Wat ze leuk vond en waar ze een hekel aan had. Veel dingen weet ik gewoon niet. 
Wat ze vond van het hebben van kleinkinderen, van het feit dat ze na haar 26e nooit meer buitenshuis gewerkt heeft en altijd thuis met weinig geld haar huishouding deed. 

Sommige dingen weet ik wel. Dat ze enthousiast was over de AOW en buitenlandse reizen niet zo interessant vond. Ze reisde met haar zus naar de dochter van die zus in Zwitserland. Met de trein en vond het eigenlijk niet boeiend. Daar heb je ook bomen en gras. Zo anders is het landschap nu ook weer niet. Het klopt wel, die dochter woonde niet in de hoge bergen, maar in relatief vlak land in de buurt van Zürich. Ik ben er met mijn ouders geweest, op bezoek bij de nicht van mijn moeder. 

Het was een vrolijk en optimistisch mens. Geïnteresseerd in de wereld om zich heen en een lieve oma. 
Vooral in de eerste jaren heb ik haar gemist. Nu, zo veel jaren na haar dood niet meer, hoewel ik het leuk zou hebben gevonden om nu met haar over van alles te praten! En haar verbazing te zien over de wereld van nu!
Bijvoorbeeld over de zomerhuisjes die ik afgelopen zomer huurde. Voor het openen van de deur moest je op je mobiele telefoon een app downloaden en met die app opende en sloot je de deur!  Geen sleutel, maar met je telefoon! Mijn oma Aaf kende alleen een vaste telefoon, met de hoorn aan een kabeltje en een stekker in de muur. Niet een telefoon die je in je broekzak overal mee naar toe kan nemen en die dan ook functioneert. Op het strand, in het bos, in de supermarkt. Echt overal. Zolang de batterij het doet. En waar je niet alleen mee kunt bellen, maar ook foto's kunt maken en filmpjes kunt bekijken en zelfs een boek lezen. En dus ook deuren mee open kunt doen. 
Bijvoorbeeld ook elektrische auto's en scooters. 
Voor haar waarschijnlijk echt heel futuristische dingen. 
Er was in haar leven al erg veel veranderd. Ze had ook tv met beelden van over de hele wereld. Ook van de eerste mensen op de maan. 
Maar hoe de wereld er nu uitziet, ik denk dat het haar erg zou verbazen.