Het open monumentenweekend deel 2

Zondag 13 september was de 2e dag van de open monumentendagen. 
Ik ging naar een piepkleine melkfabriek in Garmerwolde. Echt heel klein! De fabriekshal was ongeveer zo groot als de benedenverdieping van mijn huis. 
Die fabriek heeft niet zo heel lang bestaan en toen ging die al op in een groter geheel. In de oude melkfabriek was een tentoonstelling van oude puddingvormen, pofferdpannen en kaasvormen. 
Hier kun je meer lezen over dit kleine museum en de collectie aldaar

weckpotten en weckketels

wonderpannen en poffertpannen

voor de kaasbereiding

Ik was daar vrij snel uitgekeken en fietste door naar Thesinge. Waar een oude kerk staat, die ooit onderdeel was van een Benedictijner klooster. Dit gebouw dateert uit de 13e eeuw. Opvallend is, hoe veel van die oude kerken uit de 13e eeuw er zijn hier in de omgeving. Elk dorp heeft er één. En groot dat ze zijn als je kijkt naar de omvang van zo'n dorp. 
Hoe komt dat? Er waren hier in Groningen veel kloosters en die kloosters hadden heel veel land in eigendom. Dat land bracht veel geld op en kloosters handelden uitgebreid met de goederen die het land van het klooster en dus van de kerk,  opbracht. Graan, boter, kaas etc. Dat geld ging niet naar de sober levende nonnen en paters, maar werd besteed aan prachtige gebouwen. Huizen van God. 

interieur met orgel

Zuidgevel, hier kun je heel goed zien dat de kerk onderdeel was 
van een groter geheel

noordgevel

zuidgevel en lijkenhuisje

scarcofaag-deksels in lijkenhuisje

Het open monumentenweekend deel 1

Op 12 en 13 september kon je veel monumenten bezichtigen. Gratis, vaak met een interessante rondleiding.
En jullie hadden nog een (beeld)verslag te goed. Voor diegenen die dat interesseert. 
Ik ga er twee blogjes over schrijven, over iedere dag één. 
Vandaag over het bezoek aan de stad Groningen en binnenkort over mijn tochtje naar Garmerwolde en Thesinge.

Ik ging met de bus naar het centrum van de stad en ik had een lijstje gemaakt van gebouwen die ik wilde bezichtigen.  Een verlanglijstje.
Eerst naar huize Tavernier. Een groot Jugenstilpand. 
In 1905 betrok de schatrijke fabrikantenweduwe Jacomijna Hooites Meursing de villa samen met haar twee dienstbodes. De villa werd versierd met panelen en tegeltableaus met daarop bloemen, planten en dieren en symbolen die verbonden waren met de strokartonindustrie.
Eigenlijk zijn alleen de begane grond en de buitenkant nog steeds in stijl. 
En daar heb ik foto's van. 

Voorgevel Bron: wikipedia

plafond

zuilen in de voorgevel

lambrisering op de begane grond

glas in lood ramen van de serre

Eigen foto van de achterkant

Voorgevel Bron: site open monumentendag

Toen ik uitgekeken was in deze grote villa, verbazend groot voor een alleenstaande weduwe, liep ik door naar de A-kerk. 
Dit las ik op de site van de open monumentendag. 

De Akerk is zo’n achthonderd jaar oud. Omstreeks 1200 kwam op de oostelijke oever van het riviertje de A een kapel te staan. Die groeide al snel uit tot een grote kruisbasiliek, een kerkgebouw met een plattegrond in de vorm van een kruis. De kerk was gewijd aan Sint-Nicolaas, de beschermheilige van schippers. Die woonden er volop in dit deel van de stad. De A was een belangrijke waterweg voor de handel. Pas in 1246 wordt de Akerk voor het eerst genoemd in een geschreven document. In de vijftiende eeuw werd hard gewerkt om de kerk te vergroten. De werkzaamheden duurden ongeveer zeventig jaar. De Akerk kreeg daardoor omstreeks 1495 in grote lijnen de vorm die ze nu nog steeds heeft.

De helft van haar achthonderdjarig bestaan was de kerk katholiek. In 1594 ging Groningen over naar de Hervorming. Alles dat aan het katholieke gebruik herinnerde, verdween toen uit het interieur. Tot 1970 vonden in de Akerk protestante diensten plaats. Eén ding veranderde in acht eeuwen niet. De kerk staat midden in het stadsleven. Wat in al die tijd buiten de muren gebeurde, is vaak nog terug te zien in de kerk. De Akerk is daarom veel meer dan een architectuur- of kunsthistorisch monument. Ze biedt onderdak aan ontelbare grote en kleine geschiedenissen. Daarom is de Akerk het geheugen van een levende stad.

Enkele hoogtepunten:

• Arp Schnitger orgel (1702)
• Preekstoel met mooi houtsnijwerk (1672-73)
• Schilderingen in de gewelven stellen gebeurtenissen rondom Pasen (1493)
• Gewelfschilderingen uit 1495
  
  
  

  

  van een afstandje

  
  

  

  vanaf de voet van de kerk

  
  

  

  koor

  
  

  

  orgel

  
  

  

  plafondschildering

  
  In de Akerk werd, in opdracht van Groninger Kerken, een groot wandkleed gemaakt. 400 vrijwilligers werkten samen aan de vervaardiging van het werk, dat maar liefst 2,5 x 35 meter is. Het ontwerp is van kunstenaars Hedy Tjin en verbeeldt de sporen van het slavernijverleden. Ze staat bekend om haar felle kleurgebruik en aandacht voor maatschappelijke thema’s.

  

  Deel van wandkleed

  
  

  

  detail

  
  

  

  Bron foto: Site Hedy Tjin

  
  
  
  

Schitterend vond ik het wandkleed! En ook de kerk, maar die had ik al wel eerder gezien. Klik vooral ook op de link naar de site van de ontwerpster Hedy Tjin. Daar kun je foto's bekijken van de werkzaamheden aan dit kleurige wandkleed. 

Toen zou ik nog meer monumenten bezoeken, maar het kwam er niet van. Ik kwam een vriendin tegen en we praatten bij. In de kerk.  Daarna was het al vrij laat en probeerde ik nog één monument - het Pelstergasthuis-  maar ik kon de ingang niet vinden. Ik zag nergens een vlag van de Open Monumentendag. Te moe om nog iets anders te zoeken, stapte ik toen toch maar op de bus. Het was een welbestede middag, maar ik was er wel moe van geworden. 

Een gratis uitstapje: Open monumentendagen

Dit weekend is het Open Monumentendag! 
Het bezoek van monumenten is in dit weekend altijd gratis. 
Heb je altijd al een bepaald monument willen bekijken, grijp dan je kans en zoek HIER of het dit weekend open is.

Ik heb gisteren de 13e eeuwse Stefanuskerk in Noorddijk bezocht en ook de 13e eeuwse kerk van Garmerwolde. Ze waren hier in de regio bijzonder actief met bouwen in die dertiende eeuw! 
De romanogotische kloosterkerk in het verderop gelegen Ten Boer is ook uit de 13e eeuw. Misschien ga ik daar vandaag nog naar toe, want ook geopend vanwege de open monumentendagen. Regencape mee als ik ga. 
Update: dat is gelukt! Ik fietste 7,5 kilometer heen en iets verder terug doordat ik omfietste. De buitenkant was indrukwekkend, maar de binnenkant viel een beetje tegen. Op wikipedia vind je alle wetenswaardigheden en foto's (mooier dan ik ze kan maken).

Beide kerken die ik bezocht zijn dit weekend te bezichtigen en in beide kerken vinden activiteiten, zoals gratis concerten plaats. De twee kerken staan niet ver van mijn huis en zijn gemakkelijk per fiets te bereiken. Garmerwolde is het verste weg en die afstand is 3,7 kilometer. 

Stefanuskerk
Niet de hele kerk in Noorddijk is 13e eeuws, het koor dateert uit de 16e eeuw en de toren is nog later gebouwd, namelijk in de 17e eeuw. Ik vond vooral de ramen prachtig.

Het wapen is van de vroegere gemeente Noorddijk. In 1969 werd de gemeente gesplitst en samengevoegd met de gemeenten Groningen en Hoogezand-Sappemeer. Het deel Noorddijk kwam bij de gemeente Groningen. 

Rechts het koor van de kerk in Noorddijk

Kroonluchter Noorddijk

preekstoel in het koor van de kerk van Noorddijk

Dan de kerk in Garmerwolde.
De kerk in Garmerwolde was ooit deels afgebroken. Op het plafond zijn prachtige fresco's te zien. In deze kerk vond een tentoonstelling plaats van de kunstenaars Karel Hazeveld en Jasper Oostland (https://www.jasperoostland.com/). Ook daarvan heb ik wat foto's gemaakt.

oostkant

fresco's

fresco's 

fresco's

Oostkant met losstaande toren

op de voorgrond is duidelijk zichtbaar dat het schip afgebroken is

detail westzijde met afgebroken schip van de kerk

En dan hier de kunst, er was veel meer, maar ik kwam voornamelijk voor het gebouw, dus van lang niet alles een foto gemaakt. 

En dit zag ik rond half twee toen ik weer naar huis fietste. 
Ik was nèt voor de bui weer binnen! 
Links het torentje van de toren van Garmerwolde.

Naast bovenstaande kerken bezocht ik gisteravond nog een kerk, in Anloo, in Drenthe. Niet gratis vanwege monumentendag, maar voor een concert. Het concert zou plaatsvinden in het openluchttheater in Anloo, maar was vanwege de weersverwachting, koud en buien, verplaatst naar de kerk, waar we lekker droog en warm zaten. 

Ik ging er samen met mijn jongste dochter naar toe. Die kerk in Anloo is nog ouder dan de kerken waar ik 's middags naar toe ging, namelijk gebouwd rond 1100.
Mooi en weer heel anders dan de Groningse kerken. Onderstaande foto's haalde ik van de site Kerkfotografie Nederland. 

Bron: Kerkfotografie Nederland

Bron: Kerkfotografie Nederland

Bron: Kerkfotografie Nederland
Vertaling: Niet geschreeuw, maar liefde klinkt in het oor van God

Bron: Kerkfotografie Nederland

De buitenkant staat op Wikipedia:

Bron: wikipedia

Bron: wikipedia

Wikipedia:
 De romaanse Sint-Magnuskerk is gebouwd rond 1100. De kerk is genoemd naar Magnus, bisschop van Trani, die na zijn marteldood heilig werd verklaard. Onderzoek van de archeoloog Albert van Giffen heeft aangetoond, dat er al houten voorgangers van deze kerk op deze plek hebben gestaan. De kerk was oorspronkelijk een eigenkerk van de aartsbisschop van Utrecht, die hier recht sprak. Later werden er in deze kerk zittingen gehouden van de Etstoel het hoogste Drentse rechtscollege. Op de muren zijn 13e-eeuwse fresco’s met voorstellingen uit het leven van Maria: de Annunciatie, de Visitatie, de geboorte van Christus en de Vlucht naar Egypte. Het koor dateert uit de 14e eeuw. De kerktoren is een zadeldaktoren en dateert uit de 12e eeuw. De spitse dakruiter is in 1857 geplaatst, de trapgevels kreeg de toren in 1894.

Al met al een cultureel dagje, met drie middeleeuwse kerken en een concert!