Ben ik een ochtend- en avondmens geworden?

Ik was altijd een avondmens.
Ik kon uitslapen. 's Avonds tussen 24:00 en 1 uur 's nachts naar bed en tussen 8 uur en half 9 weer wakker worden. Inslapen was regelmatig lastig, soms was het 3 uur 's nachts voordat ik in slaap viel, maar 's ochtends lekker lang doorslapen ging altijd wel.

Totdat mijn ex-partner heel ziek werd en het duidelijk werd dat hij in feite stervende was. We kregen het bericht over zijn naderende einde op maandag 2 mei en sindsdien lukt lang slapen niet meer. Ik ben om vijf uur of hooguit half zes klaar wakker. Mijn hoofd staat "aan" en wil niet meer "uit". Vroeger gaan slapen lukt ook niet. Ik kan wel om 10 uur 's avonds in bed kruipen, maar dan wil mijn hoofd ook nog niet "uit".

Slapen is gezond en doordat ik niet goed slaap schaad ik mijn gezondheid, dat moet niet.
Ik dacht nog dat het over zou gaan als hij overleden was. Maar ook na zijn sterfbed ben ik heel vroeg wakker, na een nacht van 4 uren. Ik lig wel langer dan 4 uren in bed, maar slapen is er niet bij, ook niet doezelen. Het lijkt alsof ik een ochtend- + avondmens geworden ben, een soort combinatie. Allebei, dat was anders nooit zo.

Oudste dochter heeft het ook, volgens haar komt het door de stress. En ik denk dat ze gelijk heeft. Ik hoop dat die stress na de uitvaart snel afneemt en ik weer wat langer kan slapen en ik beter kan ontspannen. En anders moet ik misschien maar op slaap-les.

Heb jij ervaring? En tips?

Het is voorbij ....

het moeizame leven van mijn ex-partner, de vader van mijn twee dochters. Hij overleed op 64-jarige leeftijd na een ziekbed van een paar weken.
Ziek was hij al veel langer. Psychiatrisch vanaf zijn 18e en na zijn 25e ontwikkelde hij ook een aantal lichamelijke chronische ziektes.

maart 1996, destijds 38 jaar

Was zijn leven altijd moeizaam? Nee, er waren ook zeker gelukkige momenten, maar hij had wel heel veel pech. Lichamelijke ziektes die hem verhinderden sporten uit te oefenen die hij zo graag deed: schaatsen en fietsen. Hij had psychiatrische klachten die eerst gediagnosticeerd werden als bipolair. En stemmingswisselingen had hij zeker! Van ongelooflijk druk en overenthousiast voor alles, tot zeer depressief en levensmoe. Daar kwamen vaak diepe psychoses bij en daardoor werd de diagnose uiteindelijk schizoaffectieve stoornis. Ik zeg altijd: hij heeft een combinatie van bipolair en schizofreen.

Toen ik hem leerde kennen, had hij al 2 psychiatrische opnames achter de rug. Met voldoende medicijnen zou hij een normaal leven kunnen leiden en in de eerste jaren was dat ook zo, maar na verloop van tijd bleek dat geen enkel medicijn echt opgewassen was tegen deze akelige ziekte.  Zijn persoonlijkheid veranderde en het had ook invloed op zijn intelligentie. Hij kreeg geheugenklachten en kon zich slecht concentreren.
Rond zijn 40e was hij voor mij een soort inwonend groot kind dat constante zorg een aandacht nodig had. Van een gelijkwaardige relatie was niet meer sprake, hij was al lang niet meer de partner die hij ooit was. Na een langdurige psychose was het voor mij genoeg geweest. Mijn kinderen waren 11 en 8 toen hij definitief het gezin verliet, nu 24 jaar geleden. Hij verbleef in psychiatrische inrichtingen en eerst ook nog enkele jaren in een beschermde woonvorm. De laatste jaren op ouderenpsychiatrie en recent op een verpleeghuisafdeling voor psychiatrische patiënten. Juist vanwege het feit dat hij psychiatrisch patiënt was, bleef ik me met hem verbonden voelen. Hij kon er ook niets aan doen dat hij ziek was.

Hij heeft er binnen de beperkingen het beste van gemaakt. Hij had het beste karakter voor zijn stoornis. Radicale zelfacceptatie en van zijn manische kant houden en er veel lol aan beleven en nagenieten. Geen schaamte, geen pijn over wat hij allemaal niet (meer) kon, maar voluit genieten van zijn periodes van euforie en energie.

Met name de afgelopen week zijn we vaak bij hem geweest, hij werd steeds zwakker en communicatie was nauwelijks mogelijk. Alleen met het opensperren van zijn ogen en een iets snellere ademhaling en soms wat onsamenhangende geluiden kon hij aangeven dat hij ons hoorde en misschien begreep.

Hij heeft nu rust, het is klaar! In februari wilde hij al afscheid van ons nemen en ging het ook lichamelijk al heel slecht. Hij kreeg nog een kleine opleving, maar toen ging het snel bergafwaarts.

Nu ben ik met mijn dochters bezig om de uitvaart te regelen en muziek die hij fijn vond uit te zoeken en het verhaal van zijn leven, zoals wij dat ervaren hebben, te vertellen.

Zelfdodingen van bekende mensen

Eerst de dood van tassenontwerpster Kate Spade, toe, de zus van Máxima, Inés Zorreguieta en ook nog TV-kok Anthony Bourdain, het ging maar door in de afgelopen week!
Ik was er flink van ondersteboven.
Achter elkaar een aantal bekende mensen dat uit het leven stapt.

Het idee is mij niet vreemd, ik ben ook verschillende keren depressief geweest, ik was rond het jaar 2001 en in 2002 erg depressief en had bedacht, dat als het zo zwaar en moeilijk zou blijven, dat ik dan, als de kinderen groot waren en mij niet meer zo nodig hadden, er altijd nog uit kon stappen. Die mogelijkheid om er een punt achter te zetten hield mij als het ware op de been, een soort ontsnappingsmogelijkheid voor als het echt niet meer ging.
De nooduitgang.
Dit wordt ook genoemd  in het artikel over zelfdoding in de Volkskrant  het boek van Walker Percy,  Moviegoer: de gedachte aan zelfdoding hield me in leven.

Destijds werd het langzaam weer wat beter met mijn depressie, ik kreeg pillen en het leven gaf me weer wat meer energie. De ernstig sombere gevoelens gingen voorbij. Gelukkig maar!
Ik ben overigens niet de enige met 1 of meer depressies, het is heel normaal om depressief te zijn. Twintig procent van de Nederlanders overkomt het. 1 op de 5 dus.

Overal in de berichtgeving over de suïcides verschijnt een mededeling over Stichting waar je hulp kunt zoeken, dus die geef ik hierbij ook:
Zelf hulp nodig? Dan kun je contact opnemen met Stichting 113 Zelfmoordpreventie via 0900 0113 en 113.nl. Stichting 113 Zelfmoordpreventie is 24/7 beschikbaar

Een kaarsje

Vanavond brand ik een kaarsje om te gedenken dat mijn eerste dochter vandaag 33 jaar geleden onverwachts tijdens de bevalling overleed. Een trieste dag, waar ik nog regelmatig aan terugdenk.

Gisteren hadden 3 collega's uit mijn team een afscheidsfeestje vanwege het feit dat ze met zwangerschapsverlof gaan. Drie tegelijk! Drie lieve collega's met dikke buiken en vol verwachting over dit nieuwe kind.

Zeker dan word ik heel verdrietig en denk aan hoe ik ruim 33 jaar geleden was, ook vol verwachting en blij vanwege het nieuwe kind dat geboren zou worden. Het werd na een uiterst traumatische bevalling wel geboren, maar kon gelijk haar kistje in.
Achteraf gezien was ze, bij het begin van de bevalling, toen de vliezen braken, overleden. Ze moest toen nog geboren worden. De gynaecoloog vond dat ik met een overleden kind in mijn buik nog best door kon en wachten kon tot er weeën kwamen, dat kon nog wel een aantal dagen duren. Dat leek mij geen goed plan, het leek mij toch echt beter om dezelfde dag te bevallen, want ik wist niet of ik nog een oog dicht zou doen in de wetenschap een dood kind in mijn buik te hebben. Dat bevallen mocht en het was een uitputtingsslag om het mooie meisje van bijna 10 pond geboren te laten worden.
Ik denk niet meer dagelijks aan 33 jaar geleden, maar toch wel heel vaak.  Mijn kleinkinderen en de bevallingen van mijn dochters geven mij daar de laatste 1,5 jaar ook alle aanleiding toe.

Vanavond een kaarsje om haar te gedenken.

Zuinigaan en de privacywet AVG

Ook Zuinigaan ontkomt er niet aan, bloggers moeten een privacyverklaring publiceren.
Het was flink wat werk, maar ik heb nu een verklaring gemaakt.
Ik ga op het tabblad rechtsboven deze tekst plaatsen.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
PRIVACYVERKLARING
Zuinigaan, gevestigd in Groningen, is verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens zoals weergegeven in deze privacyverklaring.
Contactgegevens: https://zuinigaan.blogspot.nl/

Zuinigaan is de Functionaris Gegevensbescherming van weblog Zuinigaan. Zij is te bereiken via zuinigaan@gmail.com

Persoonsgegevens die ik verwerk
Zuingaan verwerkt je persoonsgegeven doordat je gebruik maakt van diensten op mijn blog, via het weblog (digitale) producten koopt en/of omdat je deze gegevens zelf aan mij verstrekt.
Hieronder vind je een overzicht van de persoonsgegevens die ik verwerk.
Ik verwerk alleen de gegevens die je zelf aan mij verstrekt. Dit kunnen de volgende gegevens zijn:
voor- en achternaam
e-mailadres
website
Ik gebruik geen social media plugins.

Bijzondere en/of gevoelige persoonsgegevens die ik verwerk
Mijn blog heeft niet de intentie gegevens te verzamelen over websitebezoekers die jonger zijn dan 16 jaar. Tenzij ze toestemming hebben van ouders of voogd. Ik kan echter niet controleren of een bezoeker ouder dan 16 is. Ik raad ouders dan ook aan betrokken te zijn bij de online activiteiten van hun kinderen, om zo te voorkomen dat er gegevens over kinderen verzameld worden zonder ouderlijke toestemming. Als je er van overtuigd bent dat ik zonder toestemming persoonlijke gegevens heb verzameld over een minderjarige, neem dan contact met mijn op via zuinigaan@gmail.com, dan verwijder is deze informatie.

Met welk doel en op basis van welke grondslag ik persoonsgegevens verwerkZuinigaan verwerkt jouw persoonsgegevens voor de volgende doelen:
- je te kunnen e-mailen  indien dit nodig is om onze dienstverlening te kunnen uitvoert
- Zuinigaan analyseert jouw gedrag op de website om daarmee de website te verbeteren en aanbod van producten en/of diensten af te stemmen op jouw voorkeuren.
- om reacties op mijn blog te kunnen plaatsen
- Zuinigaan gebruikt de volgende computerprogramma's of - systemen: Blogger en g-mail (beide van Google). Klik hier voor het privacybeleid van Google

 Hoe lang ik persoonsgegevens bewaar
Goedgekeurde reacties op mijn blog blijven staan zo lang jij ze niet zelf verwijdert.
Uiteraard is het mogelijk om anoniem te reageren.
Zuinigaan bewaart je persoonsgegevens niet langer dan strikt nodig is om de doelen te realiseren waarvoor je gegevens worden verzameld. Ik hanteer de volgende bewaartermijnen voor de volgende (categorieën) van persoonsgegevens:
Personalia - bewaartermijn tot einde actie - nodig voor postverzending
Adres - bewaartermijn tot einde actie - nodig voor postverzending
Toelichting: hierbij gaat het om verzending van zaken die verloot worden onder lezers, bijvoorbeeld tijdschriften of boeken.

Delen van persoonsgegevens met derden
Zuinigaan verstrekt uitsluitend aan derden en alleen als dit nodig is voor de uitvoering van mijn overeenkomst met jou of om te voldoen aan een wettelijke verplichting.

Cookies , of vergelijkbare technieken, die ik gebruik
Zuinigaan gebruikt alleen technische en functionele cookies en analytische cookies die geen inbreuk maken op je privacy. Een cookie is een klein tekstbestand dat bij het eerste bezoek aan deze website wordt opgeslagen op jouw computer, tablet of smartphone. De cookies die ik gebruik zijn noodzakelijk voor de technische werking van de website en jouw gebruiksgemak. Ze zorgen ervoor dat je website naar behoren werkt en onthouden bijvoorbeeld jouw voorkeursinstellingen. Ook kan ik hiermee mijn blog optimaliseren. Je kunt je afmelden voor cookies door je internetbrowser zo in te stellen dat deze geen cookies meer opslaat. Daarnaast kun je ook alle informatie die eerder is opgeslagen via de instellingen van je browser verwijderen.

Gegevens inzien, aanpassen of verwijderen
Je hebt het recht om je persoonsgegevens in te zien, te corrigeren of te verwijderen. Daarnaast heb je het recht om je eventuele toestemming voor de gegevensverwerking in te trekken of bezwaar te maken tegen de verwerking van jouw persoonsgegevens door Zuinigaan en heb je het recht op gegevensoverdraagbaarheid. Dat betekent dat je bij mij een verzoek kan indienen om de persoonsgegevens die ik van jou beschik in een computerbestand naar jou of een nader, door jou genoemde organisatie te sturen.
Je kunt een verzoek tot inzage, correctie, verwijdering, overdracht van je persoonsgegevens of verzoek tot intrekking van je toestemming of bezwaar op de verwerking van jouw persoonsgegevens sturen naar zuinigaan@gmail.com. Om er zeker van te zijn dat het verzoek tot inzage door jou is gedaan, vraag ik jou een kopie van je identiteitsbewijs met je verzoek digitaal mee te sturen. Maak in deze kopie je pasfoto, MRZ (machine readable zone, de strook met nummers onderaan het paspoort, paspoortnummer en BSN zwart. Dit ter bescherming van je privacy. Ik reageer zo snel mogelijk, maar binnen vier weken, op jouw verzoek.

Zuinigaan wil je er tevens op wijzen dat je de mogelijkheid heb om een klacht in te dienen bij de nationale toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat kan via de volgende link:
https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/contact-met-de-autoriteit-persoonsgegevens/tip-ons

Hoe ik persoonsgegevens beveilig
Zuinigaan neemt de bescherming van jouw gegevens serieus en neemt passende maatregelen om misbruik, verlies, onbevoegde toegang, ongewenste openbaarmaking en ongeoorloofde wijziging tegen te gaan. Als jij het idee hebt dat jouw gegevens toch niet goed beveiligd zijn of er aanwijzingen zijn voor misbruik, neem dan contact op via  zuinigaan@gmail.com

Ik wil andere bloggers, met name het Rijke Wijf, hartelijk bedanken voor hun voorbeelden. Dat maakte de klus een stuk gemakkelijker om te doen!

Welke wensen heb ik voor als ik dood ben?

Een paar dagen geleden kreeg ik formulieren toegezonden van de instelling waar mijn psychiatrisch zieke ex-man verblijft. Ik ben namelijk contactpersoon voor de familie.
Of ik maar even in wilde vullen wie er bij zijn overlijden gewaarschuwd moeten worden, of ik daarover in het holst van de nacht gebeld wilde worden, of na 7 uur 's ochtends. Over wel of niet opbaren, een open kist of een gesloten kist, wat voor soort kist. Wil hij een afscheidsdienst en wil hij bloemen op de kist. Hij heeft al wel gekozen voor crematie, maar waar moet die crematie plaatsvinden en moet zijn as in een urnenmuur, in een bestaand graf of moet zijn as verstrooid worden en hoe en waar zou dat dan moeten? Wel of niet een uitvaartdienst? Muziek bij de afscheidsdienst? Is de familie de opdrachtgever voor de uitvaart? Wie moeten er uitgenodigd worden en wat zijn de namen en adressen van die mensen?

Poeh! Dat kwam wel even binnen! Ex had bijna niets ingevuld, en ik mocht het afmaken. Ik werd heel verdrietig van deze formulieren en Whatsappte dat naar mijn dochters. Reactie diezelfde avond nog: nou, maak ons ook maar een wensenlijstje voor jezelf. Dan hebben we dat op papier (of bestand). En doe dan ook maar je inloggegevens van Facebook en je blog. Die inloggegevens zijn niet zo'n probleem, maar wat wil ik bij mijn crematie? Ik moet er nog niet aan denken, ik ben nog lang niet van plan om dood te gaan!
In nog geen half jaar zijn een jongere collega, mijn oom, mijn tante, de man van mijn beste vriendin en mijn buurman overleden. Ik was bij alle vijf aanwezig bij de uitvaartdienst, die op een totaal verschillende manier ingevuld werd.

En wat wil ik dan?
In feite maakt het me niet zo veel uit, want ik maak het zelf niet meer mee. Mijn wensen zijn niet bindend. Als mijn kinderen het anders willen omdat ze iets anders passender vinden dan wat ik op papier heb gezet, dan lijkt me dat prima! Ik denk dat het vooral voor hen iets moet zijn waar ze met tevredenheid op terug kunnen kijken. Zij moeten het idee hebben dat ze een afscheid hebben georganiseerd dat passend was voor mij als persoon en passend voor hen zelf als nabestaanden.
Ik ga aan de slag met een excelsheet waar ik een heleboel informatie in zet.  Dat bestand was er ook al en het was in bezit van mijn broertje (ik ben omgekeerd zijn excecuteur testamentair), maar er ontbrak nog veel, onder anderen adressen en muziek voor mijn uitvaart.
Gistermiddag ben ik vooral bezig geweest met leuke muziek uit de jaren 70 en 80:
Joan Baez, John Lennon, Eric Clapton, Van Morrison, Led Zeppelin, Bob Dylan

Het laatste broodje

Ik kijk graag naar het TV programma "Hoe heurt het eigenlijk". Presentator Jort Kelder vind ik een beetje irritant, maar het onderwerp vind ik wel interessant en daarom kijk ik zo nu en dan.

Zo'n 10 jaar geleden maakte jongste dochter iets mee, waar ze nog regelmatig door oudste dochter aan herinnerd wordt. De ouders van een vriendin vonden dat jongste geen goede tafelmanieren had. In mijn familie worden tafelmanieren niet zo belangrijk gevonden, daar was in de opvoeding dus niet heel veel aandacht aan besteed.
Dochter was 10 jaar geleden aanwezig bij een verjaardagsfeestje, het was een slaapfeestje geweest ergens in een dorp in de provincie, waarbij een groep meiden 's avonds gezellig feest had gevierd en het incident speelde zich de volgende ochtend aan tafel af. Dochter had op het atheneum "rijke"  vriendinnen: kinderen van tweeverdieners, met koophuizen, vaak meerdere auto's en dure vakanties. Een wat ander milieu dan thuis, waar ik als alleenstaande ouder nauwelijks meer binnenbracht dan een minimumloon.
Het was aan het einde van de maaltijd, er lag nog 1 broodje op tafel, maar er was ongetwijfeld nog wel meer eten voorhanden, de familie nam het er goed van.
Dochter vroeg: "mag ik het laatste broodje?"
FOUT! Helemaal FOUT, bleek, toen ze deze vraag had uitgesproken.
Volledig tegen de etiquette in! Dochter was zich van geen kwaad bewust en de ouders vielen over haar heen.
Figuurlijk dan hè?
Niemand deed iets om de situatie te ontspannen en de kou uit de lucht te halen.
Het bleek dat dochter had moeten vragen:  "Wie wil er nog een broodje?" Als niemand IK had gezegd, dan had ze het broodje kunnen nemen.
Toen ik haar later die dag ophaalde, was dochter enigszins ontdaan. Ze had onbedoeld tegen de etiquette in gehandeld. Ik heb haar meteen gezegd dat ik ook niet beter wist dan dat het OK was dat ze vroeg om het laatste broodje en dat ze in mijn ogen niets fout deed.
Nu nog, bij gezamenlijke maaltijden in familieverband, roept er regelmatig iemand: wie wil er nog een beetje toetje? Of:  wie wil er nog een broodje en dan hebben we nog weer pret om dat voorval tijdens het slaapfeestje. Ook tijdens de afgelopen decemberfeestdagen nog.

Persoonlijk vind ik het niet getuigen van beschaving om een kind, dat netjes vraagt om een broodje, op deze manier te kijk te zetten en haar in te peperen dat ze het fout doet. Dat de ouders er op deze manier over vielen vind ik onbeschaafd, ze hadden er volgens mij heel anders mee om moeten gaan. Een kind van een ander zet je niet op die manier op zijn plaats.

Als mijn dochter dit niet gebeurd was, dan had ik tot op de dag van vandaag niet geweten dat je moet vragen: "wie wil er nog een broodje" en niet "mag ik het laatste broodje". Oók op een boerderij, ergens in een dorp in Groningen. Een gebrek in mijn opvoeding waarschijnlijk!

Ik moet dan ook denken aan de prachtige anekdote die de ronde doet over koningin Wilhelmina tijdens een staatsiediner. Een van de buitenlandse gasten (Paul Kruger uit Zuid Afrika) drinkt uit het vingerkommetje met water, bedoeld om de vingers mee te reinigen. De koningin aarzelt geen moment en drinkt, om haar gast niet in verlegenheid te brengen, ook uit haar vingerkommetje.  Lees hier meer over dit verhaal.

Verwaarloosd en alleen

Mijn broer heeft het weer eens heel moeilijk.
Het gaat mij aan het hart.
Zijn relatie zit weer in zwaar weer en hij komt tijdens therapiesessies opnieuw tot de conclusie dat we als kind emotioneel verwaarloosd zijn. Hij en ik allebei. Ik ben 2 jaar ouder en ik heb dit gegeven min of meer een plaats weten te geven. 
Broer voert urenlange telefoongesprekken met mij over vroeger, waarbij hij dan bijvoorbeeld precies wil weten of ik mij momenten kan herinneren dat we met warmte gekoesterd werden door onze ouders. Nou nee, daar heb ik geen enkele herinnering aan. Geen knuffels, geen uitingen van liefde, geen aai over de bol en ook geen complimenten voor gedrag of uiterlijk. Gewoon niets, onze ouders waren druk met zichzelf en hadden geen ruimte voor ons. Ja, we kregen te eten en schone kleren, maar daar hield het ook wel mee op.

Toen ik op mijn 9e midden in de nacht in mijn slaap gebraakt had en mijn bed en haren onder het braaksel zaten, toen verschoonde ik zelf mijn bed en pyjama en waste mijn haren. Ik had het gevoel dat ik niet kon huilen of roepen. Ik kon er geen aandacht voor vragen, ik kon mijn ouders niet storen in hun slaap. Dus deed ik alles zelf en kreeg achteraf ook geen opmerkingen dat ik daarvoor best mijn ouders had kunnen storen, integendeel, mijn moeder mopperde over de hoeveelheid was die ik geproduceerd had. Ik dacht dat het zo hoorde. Dat in mijn slaap braken heb ik meerdere keren gedaan, het was niet eenmalig. Pas toen ik later kinderen had en mijn kinderen als vanzelfsprekend in zulke gevallen mijn hulp inriepen, werd het mij duidelijk dat het niet gewoon was wat er in mijn jeugd gebeurde.

Mijn vader had altijd kritiek: er was van alles niet goed. Mijn manier van lopen en houding was niet goed, mijn kleding, ik was te dik, ik was lui. Verder treiterde hij mijn broer en mij dikwijls. Daar moesten we tegen kunnen. Mijn broer was nogal driftig van aard en mijn vader genoot als mijn broer een driftbui kreeg. Mijn vader schold mij uit voor trut en kamerolifant. Mijn vader meldde mij ook dat ik, als ik mij zo gedroeg als dat ik deed, nóóit een man zou krijgen. Dat was nogal een punt in de vroege jaren 60, want het patroon was dat meisjes gingen trouwen en dat je ongetrouwd, als "ouwe vrijster" tot een minder soort mens behoorde. Mijn moeder liet het allemaal gebeuren en greep niet in. Ik was stil en had geen weerwoord. Al heel vroeg hadden mijn broer en ik het gevoel dat we er alleen voor stonden. Broer en ik liepen, zonder dat we het van elkaar wisten, al op de lagere school, maar ook op het voortgezet onderwijs soms met zelfmoordgedachten rond en we werden steeds dikker, als het ware om de leegte te vullen. Eten als troost, zeg maar.

Mijn vader viel op jonge jongens en hij heeft zich ook wel eens vergrepen aan mijn broer. Ik had het "geluk" dat hij niets van meisjes moest hebben en in feite een afkeer had van vrouwen.

Doordat mijn broer nu weer zo klem zit tussen heden en verleden, komen er weer een heleboel herinneringen terug. Niet fijn.

Wat ik nog het meest onthutsend vind, is dat ik van heel veel mensen dergelijke verhalen hoor. Verslaafde ouders, ouders die workaholic zijn en zich niet met het gezin bemoeien, ouders die het leven niet aan kunnen, seksueel misbruik. Het zijn bepaald geen incidenten, maar een veelvoorkomend verschijnsel, dat verwaarlozen en in het geval van mijn broer en mij ook emotioneel mishandelen van kinderen. Ik word daar heel verdrietig van!

Waren er in mijn jeugd ook lichtpuntjes? Toen ik klein was wel. Mijn beppe (oma) was heel lief en woonde in Leeuwarden om de hoek. Ik ging destijds zowel vóór schooltijd als na schooltijd bij beppe langs en speelde daar. Zij ving mijn broertje op toen hij als zesjarige onder een fiets gelopen was en huilend en gewond naar haar toe kwam. Mijn moeder was altijd thuis, mijn broer had ook naar huis kunnen gaan, maar dat deed hij niet. Mijn beppe troostte hem en plakte pleisters. Zo deden we dat als klein kind, maar helaas verhuisden we toen ik 9 en mijn broertje bijna 7 was naar een andere plaats en woonde onze beppe niet meer om de hoek. We gingen op een bovenwoning op een afgelegen industrieterrein wonen. Dat klinkt triest en dat was het eigenlijk ook.

Overigens denk ik niet dat mijn ouders ons opzettelijk verwaarloosden en emotioneel en seksueel (in geval van mijn broer) mishandelden. Ik denk dat ze niet anders konden en niet wisten hoe het anders zou moeten. Waarschijnlijk dacht mijn vader dat hij opbouwende kritiek leverde door mij uit te schelden. Als hij maar vaak genoeg kamerolifant of trut zei, dan zou ik vast wel mijn best doen om mijn overgewicht kwijt te raken en mij anders te gedragen. Hulp is wel eens aan de orde geweest, de huisarts had mijn vader verwezen naar de psychiater, maar die verwijzing gooide hij resoluut en waarschijnlijk beledigd in de prullenbak.

Mijn broer vroeg zich vorige week af of ze van ons hielden.
Ik heb echt geen idee! Misschien wel, maar daar lieten ze niets van merken, hooguit door ons zo nu en dan wat geld te schenken. Maar geld vind ik héél iets anders dan echte aandacht en echte waardering.

Waar ben ik trots op?

Een lezer vroeg me laatst waar ik trots op ben en of ik daar eens over wil schrijven.
Bij deze!

Waar ik heel trots op ben, is dat ik na langdurige bijstand op 46 jarige leeftijd aan het werk gekomen ben en dat het mij gelukt is werk te houden. Eerst in 1999 een uitzendbaan, daarna bijna 3 jaar lang tijdelijke contracten, waarbij ik steeds maar weer af moest wachten of mijn contract verlengd werd. Uiteindelijk, toen ik al bijna 50 jaar was, een echt vast contract! Ik ben nu al weer 16 jaren economisch volkomen zelfstandig, ik verdien mijn eigen geld en hoef bij niemand mijn hand op te houden.
Aan dat werken ging wel wat vooraf. Ik had een opleiding tot maatschappelijk werker, in 1984 behaald. Ook toen was, zeker hier in de regio, sprake van crisis en daarmee gepaard gaande hoge werkloosheid. Ik ben met dat diploma nooit aan de slag gekomen. Ik studeerde er wel naast, aan de open Universiteit (modules rechten en sociale geschiedenis) en deed vrijwilligerswerk, maar werken voor geld, nee dat is er nooit van gekomen.
Rond 1997 kwam er een sollicitatieplicht voor moeders in de bijstand met kinderen ouder dan 5 jaar. Ik was verexcuseerd vanwege de zware psychiatrische problematiek van mijn vriend. Ik hoefde niet te solliciteren van mijn contactpersoon bij de sociale dienst, ik had ontheffing. Een vriendin van mij, die dat wel moest, liet zich op kosten van de sociale dienst omscholen tot secretaresse en zei: dat moet je ook doen. Vraag toestemming bij de sociale dienst, zo heb je veel meer toekomstperspectief. En dat heb ik gedaan. De sociale dienst betaalde de opleiding en ik mocht 1,5 jaar lang, 20 uren in de week naar de opleiding. Nog in het eerste jaar van de opleiding ging het hartstikke fout met mijn vriend en werd hij langdurig opgenomen. Ik werd voor de sociale dienst meteen alleenstaande ouder en ging door met de opleiding. Tijdens de opleiding besloot ik, dat ik mijn vriend niet terug in huis wilde hebben. Hij had al jaren de positie van een volwassen "kind" dat ik verzorgde en verpleegde. Een partner was hij al lang niet meer en ook de rol van vader kon hij niet meer vervullen. Het was genoeg geweest, de rol van psychiatrisch verpleegkundige had ik al te lang vervuld en had al te lang op mijn tandvlees gelopen, ook op de kinderen had hij een erg slechte invloed. Dit besluit om alleen verder te gaan was een bron van veel conflicten en spanningen tussen hem en ons. Hij wilde naar huis en dreigde met grof geweld.
Ik ben er trots op dat ik me niet heb laten intimideren en dat ik eindelijk het besluit nam om te scheiden. Makkelijk was het niet: wie laat nu een ernstig zieke partner in de steek? Maar wat moet je als je kinderen en jijzelf er anders aan onderdoor gaan?
Ook miste ik mijn "oude" vriend vreselijk. Diegene die hij was voordat hij ziek was, die was er niet meer. Ik heb heel lang tevergeefs gehoopt dat hij weer "terug" zou komen, dat hij weer zou opknappen en de lieve man zou worden die hij ooit was. Diegene er echt voor mij was, die mij steunde als ik bang en onzeker was en die leuke grapjes maakte, was er al jaren niet meer. Helaas!

Daarnaast ben ik heel trots op mijn dochters. Ze zijn opgegroeid in een achterstandswijk, in een gezin levend van een bijstandsuitkering en met een vader met een enorme psychiatrische problematiek. En toch hebben ze met succes een VWO afgerond en hebben gestudeerd aan een universiteit. Een heeft zelfs een echt Masterdiploma! Door omstandigheden is het de ander niet gelukt een studie af te ronden. Maar zij is me er even lief om, het komt zeker wel goed, daar ben ik van overtuigd. Beiden hebben zich ontwikkeld tot prachtige, intelligente volwassen vrouwen, waar ik heel trots op ben.

En dan vraag je je misschien af: ben je er niet trots op dat je een eigen huis hebt en ook nog bijna afgelost? Ja dat ook wel, maar ik ben er veel minder trots op dan wat ik hierboven beschrijf. Ik vind het minder belangrijk om een eigen huis te hebben.

Een geslaagde verjaardag!

Gisteren werd ik 62 jaar! Het was een leuke verjaardag. We begonnen 's ochtends met zelfgemaakte kwarktaart en koffie of chocolademelk.

En cadeautjes.

Ik kreeg een kruimelzuiger. Die had ik nog niet, oudste dochter vindt het zo'n handig apparaat dat zij en haar vriend mij ook één cadeau gegeven hebben. Ik hoef dus voortaan niet voor ieder wissewasje de stofzuiger tevoorschijn halen, maar kan de kruimelzuiger gebruiken.

De andere dochter heeft een e-reader waar ze heel blij mee is. Je snapt al wel wat ik kreeg: een e-reader met een prachtig turquoise hoesje. Haar vriend heeft verstand van computers, dus die heeft alles helemaal klaargezet voor het downloaden van E-books en meteen mijn PC nog even nagekeken op ongerechtigheden. Aangezien ik een bibliotheek-abonnement heb, kan ik nu allemaal legaal gedownloade boeken lezen en kost het mij alleen mijn abonnementsgeld.

's Avonds gingen ik met mijn dochters en hun partners uit eten. Ik tracteerde. Het was heel gezellig en lekker. Een prima idee voor een volgend jaar!

Bijna jarig!

Morgen ben ik jarig! Ik ben benieuwd wat ik krijg. Er is mij helemaal niet om een verlanglijstje gevraagd, dus het is een totale verrassing of ik wat krijg en wat ik krijg.
Spannend!
Voor het eerst in mijn leven neem ik de kinderen mee uit eten. Dat is helemaal nieuw voor mij. Ik vind het zelf wel heel feestelijk en daarom een heel goed idee. Misschien bevalt het wel zó goed, dat ik er de rest van mijn leven mee doorga.

Poes

Mijn vorige huisarts gaf mij het advies geen katten meer te nemen, ik heb een beetje last van astma en het was misschien beter voor mijn astma. Nu heb ik zelf het idee dat het niet zo veel verschil maakt, maar het advies van de huisarts leg je niet zo maar naast je neer. Eigenlijk zou ik na de dood van mijn beide katten geen nieuwe katten nemen, het leek mij ook wel gemakkelijk. Geen geregel meer met kattenoppas bij afwezigheid, geen kosten voor voeding, kattenbak en gezondheidszorg.

Maar dat liep anders.

Dochter had een kat en dochter kwam 2,5 jaar geleden weer bij mij wonen en poes kwam mee en bleef. Het was een flatkat, maar ze ontwikkelde zich tot een echte buitenkat die genoot van buiten zijn, daarnaast had poes een foutje. Zo nu en dan gebruikt ze namelijk de bank als kattenbak. Dan doet ze een plas(je) op de bank! Niet elke dag en vaak zelfs niet elke week, maar toch!
We hebben van alles geprobeerd en ik geloof niet in een lichamelijk probleem, het is volgens mij een gedragsprobleem. Ze plast ook vooral als ze naar haar smaak te lang alleen thuis is. Als ik om 8 uur 's ochtends vertrek en ik kom om 11 uur 's avonds weer binnen, dan gaat er vaak iets mis.
Wat ik doe: ik spreid een dikke laag kranten uit over mijn 2 banken en mocht ze daar op plassen, dan ververs ik de natte kranten. Ik betrap haar nooit plassende op de bank, als ze plast, doet ze dat altijd in mijn afwezigheid. Ik kan haar dus ook niet leren dat het niet mag.

Afgelopen winter

Behalve haar foutje is poes een voorbeeldige kat. Ze speelt nooit met haar nagels uit en heeft mij nog nooit gekrabt. Dat is heel goed, want ik ben behoorlijk allergisch voor kattenkrabben. Dat worden hinderlijk jeukende bulten.
Doordat poes een foutje heeft en een buitenkat geworden is, is poes hier blijven wonen en heeft dochter haar in juli vorig jaar niet mee genomen naar haar nieuwe flat.
Ondanks haar foutje beleef ik heel veel plezier aan haar, ze is een enorme knuffelaar, maar dan altijd op haar initiatief. Als ik haar oppak en wil knuffelen, wil ze niets van mij weten, maar als ze mag kiezen, dan zit ze het liefst op mijn schoot of op mijn linkerarm als ik dit blogje aan het typen ben. En als ik haar eten geef of tegen haar praat, dan spint ze keihard.
Ze zeurt niet om eten, maar gaat naar mij zitten kijken als haar brokjes bijna op zijn, vlak voor de keuken waar haar brokjes-bakje staat. Alsof ze wil zeggen: weet je eigenlijk wel dat mijn bakje bijna leeg is? Als ik er nieuwe brokjes in doe, dan neemt ze een klein hapje en dan is het klaar, dan heeft ze weer voorraad en is ze weer helemaal tevreden.

Kinderverjaardagen

Daar ben ik dan weer!
Deze keer met het onderwerp kinderverjaardagen en hoe die in mijn omgeving gevierd werden.
Mijn ouders: beiden uit een arbeidersgezin, ma uit juli en pa uit augustus 1923. Het was een sobere tijd, er waren weinig cadeaus, zeker vanaf de grote crisis vanaf 1929. Het was al heel wat als je een cadeautje kreeg en een traktatie op school kon er eigenlijk niet af. Het was toen, op de lagere scholen waar mijn ouders op zaten, niet gebruikelijk dat er getrakteerd. Mijn moeder vertelde dat ze eens een keer een sinaasappel had gekregen voor haar verjaardag! Dat was een evenement, sinaasappels waren er niet zo veel! Een oom van mijn moeder had het wat breder, die had een winkeltje in kantoorartikelen, van deze oom en tante kreeg mijn moeder vaak een boek of zo. Van mijn vader weet ik niet zo veel en eigenlijk niets over cadeaus.

Toen ik zelf kind was, werd er niet getrakteerd op de kleuterschool, er werd wel gezongen, maar verder niet. Op de lagere school werd wel getrakteerd, voor de kinderen in de klas was er per kind een snoepje en voor de juf een chocoladereep. Voor de andere leerkrachten was er niets, je ging als kind niet de klassen rond. Thuis was er meestal 1 bescheiden cadeau en van de ooms en tantes en grootouders een kleinigheidje. Ik ben zeer onvoordelig jarig, namelijk op zes december, geen leuke dag, alle kinderen komen op school en willen over hun sinterklaascadeautjes vertellen, voor mij bleef weinig ruimte en aandacht over. Ik had ook altijd het idee dat mijn broertje, die in april jarig was, veel meer cadeaus kreeg dan ik. Er waren geen kinderfeestjes met klasgenootjes, niet bij mij thuis en volgens mij ook niet bij andere kinderen.

Mijn kinderen kenden een veel uitgebreidere trakteer en cadeaucultuur. Op de crèche mocht er alleen getrakteerd worden op niet zoete dingen, stukjes kaas met versiering, stukjes worst of zo.
Op de basisschool kon je zeker niet aankomen met 1 snoepje, maar moest er véél meer komen: zakken chips, reepjes, zakjes popcorn en zo voorts. Sommige klasgenoten kwamen voor ieder kind met een heel snoeppakket naar school, vooral kinderen van Antilliaanse komaf waren daar heel sterk in. Een ongelooflijke hoeveelheid suiker voor ieder kind! Ook alle meesters en juffen van de school moesten iets lekkers, de jarige mocht een klasgenoot uitzoeken om daarmee langs de klassen te gaan. Ook kregen de jarigen van de leerkracht dan soms een kleinigheidje. Ook mijn kinderen waren onvoordelig jarig, namelijk eind juni en in augustus, er was altijd wel een kind van mij in de zomervakantie jarig en dan konden we kiezen: òf voor de verjaardag trakteren, of na de verjaardag. Net als bij mij was de aandacht van de klas niet onverdeeld bij mijn kinderen, òf de zomervakantie stond voor de deur, òf er vielen veel verhalen te vertellen na de zomervakantie.  Ik probeerde de traktaties an mijn kinderen vergeleken bij de andere kinderen niet uit de toon te laten vallen, maar koos wel een goedkopere en niet al te zoete variant: zelf popcorn poffen en zakjes maken van gekleurd papier en die versieren met een lintje. We hadden geen oven, dus cakejes maken kon niet. Mijn kinderen hadden altijd een stem in de keuze van traktaties, we bedachten samen wat het moest worden.
Thuis kregen mijn kinderen eigenlijk best veel cadeaus. We zaten tijdens een groot deel van de kindertijd van mijn dochters in de bijstand, maar ik spaarde het hele jaar door en als ik iets leuks tegen kwam, dan kocht ik dat voor de verjaardag van dochters of als decembercadeau. Het duurde een tijdje voordat mijn kinderen doorhadden dat het aanleggen van verlanglijstjes vlak voor een verjaardag of 5 december weinig nut had, want dan was de "buit" al binnen en kon er in de aankopen weinig meer gewijzigd worden. Soms schoof ik wel eens iets door van de zomer naar 5 december.
Feestjes hadden we wel, maar op bescheiden schaal: spelletjes thuis, een speurtocht en zelf taartjes maken met een plak cake, een bus slagroom en fruit of chocoladehagelslag. Later waren slaapfeestjes bij mijn kinderen heel populair: samen eten (soep en afbakbroodjes), gehuurde films kijken en wat hapjes. Geen pretparken, films in de bios of bowlen, wel 1 keertje zwemmen en thuis patat maken, want van zwemmen word je hongerig.

Hoe was het bij jou en zie jij verschillen tussen vroeger en nu?

Zakgeld

Ik lees op veel weblogs over zakgeld dat mensen zichzelf toebedelen. Ik heb als kind zakgeld gehad, maar daarna niet meer. Als volwassene had ik het meestal krap, te krap naar mijn idee om mezelf zakgeld te gunnen. Ik had weinig inkomen, studeerde, zat in de bijstand of had een parttime baan, ik was alleenstaande ouder. Het geld kwam hier niet met bakken binnen en dat zal ook nooit gebeuren. Maar er is wel genoeg.
Nu lees ik, dat ook iemand op bijstandsniveau, namelijk KoninginMinima, zichzelf zakgeld toebedeelt en zij is vast niet de enige. Als ik goed op de blog van KoninginMinima lees, dan reserveert ze voor zichzelf 80 euro in de maand zakgeld.

Zakgeld! Ik geef mezelf helemaal geen zakgeld. Ik doe boodschappen en doe uitgaven die min of meer noodzakelijk zijn (daarover valt te discussiëren) en verder niet. Waarom geef ik mezelf geen zakgeld? Dat is een goede vraag!

Eigenlijk weet ik helemaal niet waar ik dat aan uit zou moeten geven.
Wat valt er onder?
Een uitstapje? Een etentje? Een ijsje? Een nieuwe elektrische tandenborstel?
Ooit, wel 18 jaar geleden, ik zat nog in de bijstand, heb ik een mooie (dure!!) kerstengel gekocht. Dat soort aankopen vallen denk ik onder zakgeld.

de kerstengel (cadeautje aan mijzelf)

Vraagje: heb jij zakgeld en waar geef je dat aan uit?

61 jaar!

Vandaag ben ik jarig! 61 jaar ben ik geworden. Vanavond is er feest: mijn kinderen komen eten en daarna komt er bezoek. Ik heb taart gebakken en lekkers gekocht.
Ik had plannen om pizza te bestellen, maar dat heb ik niet gedaan. Ik heb pannen soep gemaakt voor een feestelijke maaltijd: pittige vegetarische wortelsoep en mosterdsoep met spekjes. Afbak stokbroodjes er bij en ijs na.
Ik vond het bij nader inzien toch veel leuker om zelf iets te koken.
En wat de taart betreft: eigengebakken is toch het lekkerste. Ik koos voor appeltaart, ondanks het feit dat de vriend van oudste dat niet lust. Voor hem heb gekochte ik soesjes uit de diepvries. Ook lekker!

Een beetje een dipje

Al weer weken, sinds 21 juli om precies te zijn, heb ik pijnklachten aan mijn linkerheup. Ik krijg daarvoor fysiotherapie, gericht op beter bewegen en het sterker maken van spieren. De spieren in mijn bekken hebben te weinig kracht en daar komt deze ellende vandaan.
Pas vanaf 21 juli? Nou ja, ook daarvoor had ik zo nu en dan pijn, maar dat was maar eventjes. Het stelde niet veel voor en ik kon het negeren. Misschien had ik dat niet moeten doen, misschien was herstel dan sneller gegaan.
Ik moet zeggen, ik merk nu enige verbetering, maar het is maar een klein beetje, eigenlijk gaat het me veel te langzaam. Het kost energie om met pijn te bewegen. En door te gaan met oefenen en nog meer oefenen. Ik word er een beetje depri van.
Zucht, waarom is er niet een eenvoudig pilletje dat alles in één klap beter maakt? Dat leek me heerlijk!
Fluitend de trap op lopen, zonder pijn op de fiets stappen, zonder moeite mijn sokken aantrekken.
Wat misschien nog wel het meest deprimeert is de gedachte dat het misschien wel de rest van mijn leven als senior zo blijft. Ouderdom komt met gebreken en iedere dag word ik een dagje ouder. Er is tot mijn 100e nog een lange weg te gaan.
100 jaar? Ja, dat heb ik met mijn oudste dochter afgesproken, dus ik doe mijn best om 100 te worden. Er is toch zeker kans dat ik 100 word, mensen worden tegenwoordig zo oud!

Pijn 2

Wekenlang heb ik veel pijn aan mijn heup gehad en zowel de huisarts als ikzelf dachten dat de klachten door slijtage veroorzaakt werden. Er zijn foto's gemaakt en wat blijkt? Nauwelijks slijtage, maar er is wel wat anders aan de hand. Ik heb een blokkade van het SI gewricht, of een SI-syndroom. Dit SI gewricht is de verbinding tussen het heiligbeen en het bekken en dat geeft klachten. Hier kun je er meer over lezen, compleet met een duidelijk plaatje. Ik heb nog steeds pijn, niet meer zo veel, dat komt door de medicijnen. Met behulp van de Cesartherapeute ben ik bezig met oefeningen om het gewricht weer goed te krijgen. Ook krijg ik manuele therapie om het gewricht weer wat los te maken.
De Cesartherapeute denkt dat ik, als alles goed gaat, over 2 maanden van mijn klachten af ben!
Heerlijk dat ik geen operatie hoef!
Dat geeft een mens moed voor de toekomst! Ik ga flink oefenen en moet dat waarschijnlijk de rest van mijn leven blijven doen, maar ik heb ervaren dat met behulp van de oefeningen bewegingen al minder pijn doen!
Leve de fysiotherapie!

Pijn

Al sinds bijna 3 weken week heb ik voortdurend pijn bij staan en lopen. De pijn begon vlak voor de verhuizing van oudste dochter. Het is dus niet zo dat het door deze verhuizing komt. Al eerder, al wel 2 jaar geleden, had ik zo nu en dan pijn aan mijn linkerheup en het werd sinds ongeveer 1 jaar hoe langer hoe moeilijker om links mijn sok aan te trekken. Ik kon gewoon heel slecht bij die voet, reiken naar de linker voet doet zeer en ik kan maar een hand gebruiken om de sok aan te trekken. Met beide handen lukt gewoon niet. Ook ben ik na het opstaan en een paar uur zitten enorm stijf in het gewricht.
Mijn eerste reactie, zo'n 2 jaar geleden was: kop in het zand, ik heb niets, valt wel mee. Het gaat vast wel weer over. Maar ...... die laatste 18 dagen doen heel sterk vermoeden dat het beslist niet vanzelf overgaat. Mijn huisarts was op vakantie maar is nu weer terug. Alle reden om haar gisteren te raadplegen. Conclusie van de huisarts: (waarschijnlijk een behoorlijke) slijtage. Eigenlijk had ik die conclusie zelf, na bestudering van een aantal medische sites, zelf ook al wel getrokken. De huisarts vroeg meteen al in welk ziekenhuis ik in de toekomst geopereerd wilde worden, want dan moest ik daar maar foto's laten maken. Ahum, het idee van een operatie, daar ben ik nog niet echt aan toe.
Ik ben gisteren naar het ziekenhuis geweest voor foto's en ik heb sinds gisteren ook medicijnen.
Wat is het een genot om vrijwel zonder pijn te kunnen staan en lopen! Vandaag ga ik voor het eerst naar de fysiotherapeut voor deze klachten. Volgens mijn aanvullende verzekering "mag" ik dit kalenderjaar nog 27 behandelingen van een fysiotherapeut hebben voordat ik alles zelf moet betalen.
Even afwachten wat de inschatting van de arts en de fysiotherapeut is. Als de verwachting is dat ik volgend jaar aan 27 behandelingen niet genoeg heb, dan ga ik mijn aanvullende verzekering ophogen. Dat is een stuk goedkoper dan zelf betalen van de behandelingen van de fysiotherapeut.

Helaas heb ik maar 2 werkdagen pijnvrij kunnen genieten van mijn vakantie. Vandaar dat ik jullie ook nog niet verslag heb kunnen doen van tochten die ik op vrij-reizen-dagen met de trein heb gemaakt, want dat zag ik niet zo zitten. Ik had wel plannen, maar daar heb ik èn door de klussen vanwege  de verhuizing van mijn dochter èn vanwege het feit dat ik slecht loop van afgezien.
Had ik mij ziek moeten melden? Nee, want zo ziek ben ik nu ook weer niet. Ik had voldoende energie om dochter te helpen met haar verhuizing. Weliswaar niet door met dozen trap af trap weer op te sjouwen, maar wel om zittend op een stoel meubels in elkaar te zetten. Nou ja, ik heb wel die koelkast de trap opgetrokken. In de dagen daarna had ik voornamelijk spierpijn in mijn bovenarmen en geen extra pijn op andere plaatsen zoals mijn heup. Staand op een trap heb ik voor mijn dochter een viertal lampen op gehangen, een reeks gaten geboord, planken op gehangen en wel weer zittend op een stoel de wasmachine geïnstalleerd.

Tja en die operatie? Dat zal er vroeger of later toch wel van komen, denk ik. Jongste dochter is niet blij, zei ze gisteren: 3 generaties vóór haar met heupslijtage op relatief jonge leeftijd. Mijn opa had een nieuwe heup toen hij jonger was dan ik nu. Zijn dochter, mijn moeder, had op haar 62e een nieuwe heup, mijn broer al voor zijn 55e.  Ik ben nu 60.

Mama's verjaardag

Vandaag zou mijn moeder 90 jaar geworden zijn. Het voelt nog steeds raar dat ze er niet meer is. Geen mantelzorg meer, geen reisjes naar Drachten, geen zorgen meer dat ze nog zieker wordt, het is klaar! Al weer bijna 10 maanden geleden vond ze dat het genoeg geweest was.
Ma was jarig op 30 juli en mijn vader op 7 augustus. Zij was 8 dagen ouder als hij. Vaak zorgde ik dat ik er was met de verjaardagen. Mijn broertje niet, die was, of eigenlijk is, altijd ver weg, op zijn Griekse eiland. Ieder jaar weer op hetzelfde eiland, hij is daarmee vergroeid. Dus ik nam de honneurs waar en kocht namens mijn broer ook een bloemetje. Ik kocht wat lekkers en samen smulden we dan om haar verjaardag te vieren.
Ik mis haar wel, maar ik mis alle zorg totaal niet. Ik vond het de afgelopen jaren een erg zware belasting. Dat begon eigenlijk al in 1993 toen mijn vader overleed. Pa was de regelneef en mijn moeder kon niets en wilde ook niets bijleren. Ze wilde blijven leunen, als het niet op haar echtgenoot was, dan maar op mij. Ik regelde vanaf dat moment haar financiën en allerlei andere zaken. Mijn pa gaf mijn broer en mij jaarlijks een gift, dus die traditie heb ik gewoon voortgezet, niet op haar initiatief, maar ze ging er ook niet tegen in. Ze gaf mij het volste vertrouwen dat ik alles naar behoren regelde, ze controleerde niets. Ik had al haar geld kunnen wegsluizen, ze had niets in de gaten gehad. Maar goed, dat vertrouwen heb ik op geen enkele manier beschaamd, ik heb mij gedragen als een goede dochter.
Vanaf het moment dat ze in een rolstoel belandde en in een verpleeghuis en later in een verzorgingshuis verbleef, was het pas goed raak met de uren die ik aan haar besteedde. Haar koophuis met zolder, drie slaapkamers en een grote woonkamer moest worden ontruimd en natuurlijk moest ik toen moeder in het verpleeghuis woonde minstens 2x per week langskomen, als het niet vaker was. Mijn moeder bewaarde veel, extreem veel, jaargangen tijdschriften, jaargangen kranten, oude kleding van háár moeder, van mijn vader, van mijn broer en mij toen we pubers waren, alles lag en hing daar in de vele kasten, in totaal een grote vuilniszak met bolletjes wol, heel veel lege potjes met deksels, de kranten en tijdschriften lagen in stapels onder de bank, onder de salontafel, in de kasten. Overal waar ze stapeltjes kwijt kon, lagen stapeltjes.
Ik heb alles keurig uitgezocht, alle bruikbare spullen gingen naar goede doelen, het papier ging naar het oud papier, het glaswerk in de glasbak. Dat was ook uit respect voor mijn moeder, ze had alles wat in haar ogen waarde had bewaard en het moest een goede bestemming krijgen. Honderden uren heb ik er aan besteed. Het was goed dat ik nog een auto bezat, dan kon ik de spullen tenminste wegbrengen naar kringloop, glasbak etc.
Probleem voor mij was dat mijn moeder nooit enige dankbaarheid toonde voor al mijn inspanningen. Het was heel vanzelfsprekend. Ze heeft nooit gezegd dat ze het fijn vond dat ik veel voor haar deed, sterker nog, ze liet nooit blijken dat ze het leuk vond dat ik langs kwam of dat mijn kinderen op bezoek kwamen. Blijkbaar hoorde dat bij haar karakter.
Ik blijf er moeite mee houden, want wat hunkerde ik naar waardering, een lief woord, een lach op haar gezicht als teken dat ze het leuk vond dat ze mij zag.

Vanavond ga ik met een vriendin uit eten. Ik hef een glas op mijn moeder, ter ere van haar verjaardag!
Eh, ahum, mijn moeder was geheelonthouder, maar toch drink ik vanavond een lekker glas rode wijn of misschien wel twee ter nagedachtenis ;-)

Wat is normaal en wat niet?

Kort geleden schreef ik een paar berichten over de familie van mijn vader. Het bericht gevonden en weer verloren en ook het deel over een deodorant in een daar snel op volgend bericht. Het ging over het verbreken van het contact met een deel van de familie en buitengesloten worden uit die familie. De afgelopen dagen heb ik daar steeds over  na zitten denken, of soms liggen denken in bed.
Eigenlijk besef ik nu pas goed hoe pijnlijk het was en hoeveel ik gemist heb. Toenertijd was het normaal, ik wist niet beter. Elke situatie thuis is voor een kind en puber normaal, hoe abnormaal het voor een buitenstaander misschien ook is. Mijn kinderen vonden het normaal een gekke vader te hebben, een vader die soms psychotisch was en regelmatig redeloos uit kon barsten. Ik vond het normaal om ineens de helft van de familie te missen. Ze moesten ons niet meer en misschien was het dan ook maar beter zo. Wat moet je met mensen die jou niet moeten?
Voor de breuk had ik een leuke tante die maar 14 jaar ouder was dan ik en die mij vaak veel aandacht gaf. Diezelfde tante was mijn vaders lieve kleine zusje. In een onbewaakt moment noemde mijn vader mij vaak J., de naam van mijn tante, dan verwarde hij mij even met zijn kleine zus.
Voor de breuk had ik 3 nichtjes en vijf neven. Na de breuk had ik nog maar 2 nichtjes en 1 neef.
Geen familiefeesten, geen bruiloften, bijna geen crematies. Ik ben niet naar de crematies van mijn tante en mijn neef geweest. Dat is voor mij onvoorstelbaar voor de familie van de andere kant. Ik heb alles van mijn vaders kant gemist. Onlangs mailde mijn nicht van vaders kant als antwoord op mijn vraag op facebook of zij mijn nicht was, een kort levensverhaal. Van haar weet ik nu wat, maar ik heb geen flauw idee wat er terecht gekomen is van de drie overgebleven neven.
Moraal van mijn verhaal: probeer het niet zo ver te laten komen dat onenigheden in je familie zo uit de hand lopen. Iedereen gaat het op een gegeven moment normaal vinden, maar toch is het dat eigenlijk niet.