Welkom bij Zuinigaan

Dit weblog gaat over bezuinigen, consuminderen en nog meer, want een mens is tenslotte meer dan alleen een consuminderaar, of zo je wilt een vrek. In '07 kocht ik mijn huis, in december 2018 word ik 66 jaar en mag ik met pensioen, want dan krijg ik mijn AOW. Ik heb een pensioengat van 20 jaar. Ik verkeek mij op de kosten van een koophuis en constateerde dat ik financieel vanaf mijn 66e jaar nogal krap zou komen zitten, vooral vanwege het pensioengat. Dus daar ging ik wat aan doen en op deze weblog vind je mijn berichten hierover.

woensdag 6 mei 2015

De sociale dienst en de controle op bijstandsgerechtigden

Naar aanleiding van het verhaal over de armoedegrens, ben ik op internet filmpjes gaan bekijken over de sociale dienst anno nu. Het waren filmpjes van het programma De Monitor.

Zeker de term "op geld waardeerbare arbeid" schiet mij in het verkeerde keelgat.

Wat is dan allemaal op geld waardeerbare arbeid?
- oppassen op je kleinkinderen - €34.385,18 + hetzelfde bedrag boete
- mantelzorg verlenen aan een doodzieke ex-man
En verder mag je niet handelen:
- het verkopen van wat spullen, dus het handelen op Marktplaats, levert zo veel vertraging op bij de aanvrager van de uitkering, dat diegene die recht heeft op een uitkering bijna uit zijn huurhuis wordt gezet. Dat de verkopen bedoeld waren om de tijd tussen aanvraag en het eerste ontvangen van de uitkering te overbruggen, deed blijkbaar niet ter zake.
- het verkopen van kittens op Marktplaats €38.697,86 + een boete van €38.697,86. Uiteindelijk leverde de verkoop van de kittens niet eens genoeg op om de onkosten van het fokken (dierenarts etc) te dekken. Dus had de verkoper deze negatieve inkomsten niet opgegeven bij de sociale dienst, want het leverde immers geen inkomen op. De bijstandsgerechtigde moest er alleen maar op toeleggen.
- het laten inenten van 4 Main Coon-raskatten wordt gezien als een teken dat er gehandeld werd in die dieren en levert 135.000 euro boete op. Het waren katten van de dochter, maar de bijstandsgerechtigde kon niet ter plekke over de afgelopen 12 jaar bankafschriften aanleveren. Twaalf jaar bankafschriften aanleveren zou ik ook niet kunnen. Mijn digitale rekening geeft maar tot een paar jaar geleden inzage in mijn bankrekening. Kennelijk moet je alles regelmatig printen als je bijstand ontvangt. 

De Monitor: "ze hebben bijgeklust volgens de sociale dienst, al dan niet betaald, en daar geen administratie van bijgehouden. En daarom kunnen de eventuele verdiensten niet meer worden vastgesteld en in mindering worden gebracht op de uitkering. Sociale diensten concluderen dan: wij kunnen het recht op uw uitkering in het geheel niet meer vaststellen, en vorderen uw uitkering terug."

Het is duidelijk: je moet als bijstandsontvanger je administratie heel goed op orde hebben. Kun je niet lezen of schrijven of ben je de taal niet voldoende machtig? Jammer dan, eigen schuld, dikke bult.

Toen ik in de bijstand zat, het ik ook veel dingen gedaan die nu als fraude betiteld kunnen worden en waarvan het nooit in mijn hoofd opgekomen is hierover te berichten naar de sociale dienst.

1. Oppassen op kinderen van anderen in een ruiloppasgroep. Hier werd indien nodig met gesloten beurzen onderling opgepast. Duidelijk een gevalletje van "op geld waardeerbare arbeid".
2. In diezelfde groep onderling bij feestjes goederen uitlenen (tuinstoelen, koffiekannen, bordjes, kopjes, bestek, gourmetset) en  kinderkleding doorgeven. Natuurlijk leverde dit wat op. Daardoor hadden we bij kinderfeestjes genoeg spullen en konden we de kinderen zo nu en dan weer andere kleren geven. Maar moet je opgeven aan de sociale dienst dat je een vuilniszak met kinderkleding hebt gekregen ter waarde van misschien wel 80 euro? Je gaf ook kleding weer door naar het volgende gezin.
4. Een aantal weken 3x per week naar mijn moeder om haar te wassen en boodschappen en andere klussen te doen. Ze had haar bovenarm bij haar schouder gebroken en vertikte het door de thuiszorg gewassen te worden. Een vreemde? No way! Dat moest ik doen en als ik er dan toch was, dan kon ik meteen nog wel even zus of zo doen ...... Ik kreeg de reiskosten van haar vergoed. Ook hier "op geld waardeerbare arbeid".
5. Toen mijn vader nog leefde, kocht hij pakken met luiers en tassen met nuttige boodschappen en die leverde hij bij mij af en verder gaf hij regelmatig 100 gulden. Ik was hem er heel dankbaar voor. Ik was heel blij met de extra's, die konden we goed gebruiken. Maar ik denk dat dergelijke giften, ook in natura, nu als ernstige fraude beschouwd worden.
6. Helpen op school als leesmoeder, knutselmoeder, luizenmoeder, bibliotheekmoeder, hulp bij feesten en activiteiten etc.
7. Vrijwilligerswerk voor de bewonersorganisatie in de buurt, voornamelijk administratief, maar ook overleggen. Ik las gemeentelijke beleidsrapporten, ik maakte verslagen en agenda's en had overleggen met mensen van de gemeente, woningcorporatie en politie. Ook dit was duidelijk werk, maar afgezien een kerstpakket heb ik nooit enige beloning gezien. Waarom zou je het doorgeven aan de sociale dienst?

Ik heb nooit toestemming voor enig vrijwilligerswerk gevraagd. Nu moet ik er wel bij vermelden dat ik als werkloze uitkeringsgerechtigde tot mijn omscholing als secretaresse in de categorie onbemiddelbaar zat. Er was, volgens diegenen die het konden weten en er over beslisten, voor mij geen kans op werk en ik hoefde niet te solliciteren. Ergens was dat wel gemakkelijk, er werd niets van mij verwacht, maar het voelde ook enorm als een dood spoor! Van mijn 33e tot mijn 65e (uiteindelijk werd dat 66e, maar dat wist ik toen nog niet) in de bijstand! Het was een perspectief waar ik niet aan durfde denken.

Ik ben blij dat er destijds niet met zo'n beperkte blik naar mensen in de bijstand gekeken werd, er was naar mijn gevoel al meer dan genoeg controle:
niet meer dan 3 weken op (in ons geval fiets-)vakantie
iedere maand een inkomensverklaring afgeven
girogluren, waarbij je alle afschriften van het afgelopen half jaar moest meenemen.

Als ik zie hoe er nu een inbreuk gedaan wordt op privacy van onschuldige mensen, dan vind ik dat veel te ver gaan.
Ook vind ik het haaks staan op het idee van de participatiesamenleving dat je toestemming moet hebben voor alle activiteiten die je onderneemt. Laat mensen hun eigen vrijwilligers-, of zo je wilt participatieactiviteiten doen. Zonder dwang, maar ook zonder inhouding van jaren uitkering omdat je geen administratie kunt overleggen. Maatschappelijke activiteiten zijn veel beter dan hele dagen thuis zitten! Als er uit vrijwilligerswerk geen inkomen verkregen wordt, is het ook moeilijk bewijzen dat je niets krijgt.

Hier komt voor mij toch ook weer het basisinkomen om de hoek. Geen gedoe met controle, geen externe controleurs die een alleenstaande moeder een jaar schaduwen en observeren om te zien of ze echt niet samenwoont. Een jaar! Dat scheelt heel veel loonkosten en het gebouw van de sociale dienst kan dicht!

21 opmerkingen:

  1. Een vriendin van me had ook zoiets. Ze logeerde regelmatig bij een vriend, omdat hij dichterbij haar sollicitaties woonde en ze daardoor op tijd kon zijn. Dat mocht niet.
    Ook regelmatig bij vrienden eten was niet toegestaan. Ze was daardoor te weinig in haar eigen huis....

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dit lijkt me een beetje overdreven. Ik werk bij een gemeente en weet dat er een handhaver in dienst is (gemeente met 500 uitkeringen). Die kan nooit controleren of je bij vrienden eet. Logeren bij een vriend is wat anders maar dan nog mag je best een nachtje bij een ander slapen.
      Ik heb geen moeite met controle zolang het niet doorslaat.
      Ilse

      Verwijderen
  2. ...ben het grotendeels met je eens maar als werkende ouder krijg je kindertoeslag en een vergoeding voor gemaakte opvangkosten. Dus ik neem aan dat dat geld naar de oppasoma gaat en dat het gewoon inkomen is voor de oma dus logisch dat het in mindering gebracht wordt op oma's bijstands-uitkering! En de hoge boetes en terugbetalings-regeling lopen over zo'n lange termijn dat de gemiddelde bijstands-fraudeur wel 250 jaar mag worden om het bedrag terug te betalen.
    Hoe vervelend het ook is voor de goedwillende mens: er zijn helaas nog altijd veel mensen die misbruik maken van welke uitkering dan ook!

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Je krijgt geen opvangkosten vergoeding als je je kind naar oma brengt of zij moet een proffesionele opvang hebben

      Verwijderen
  3. Ja, tegenwoordig slaat men echt door, meen je dat? 12 jaar bankafschriften? Een bedrijf kan met minder jaren toe!
    Ja, ik heb wel altijd goed administratie gevoerd van mijn handelsactiviteiten op handwerkgebied, dat mocht ik blijven doen ( na aandringen, drammen, huilen) na mijn scheiding. ( ik deed het al 13 jaar en dat gaf de doorslag) maar moest beschikbaar blijven voor de arbeidsmarkt
    Maar 2e hands kleren krijgen als inkomen aanmerken en als je als moeder goedkoop bij de kringloop koopt wordt er dan gezegd dat je een x-bedrag bespaard hebt en dat dat inkomen is? Nu ik denk wel dat het gelukkig niet overal zo zal zijn.
    Indertijd heb ik wel gezegd dat ik onder protest mijn bankafschriften liet zien want ik vond het een ernstige schending van de privacy.
    Toen ik hertrouwde was ik erg blij dat ik overal van af was.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Wat ben ik blij dat ik nog nooit gebruik heb hoeven maken van de bijstand, al hebben we wel een aantal jaar een inkomen onder de bijstandsnorm gehad. Ik moet er niet aan denken dat ik voor een beetje aanvulling al mijn privacy had moeten opgeven. Vanmiddag gaat mijn dochter zwemmen met een meisje van wie de moeder is gescheiden en (een deel) bijstandsuitkering ontvangt. Omdat ik weet dat dit soort uitjes bijna niet te doen zijn met een laag inkomen betalen wij het zwemkaartje voor dit meisje. Maar als ik zo jou verhaal lees krijg ik haast de indruk daarmee illegaal bezig te zijn. Vreselijk triest, want waar ligt de grens?

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Ik was in 1999 ook erg blij dat ik uit de bijstand was! Mijn eigen inkomen verdienen en niet meer afhankelijk te zijn van instanties, heerlijk!
      Begrijp me goed, natuurlijk was ik blij met de uitkering die ik gekregen heb en dat de Nederlandse overheid mij en mijn gezin steunde toen ik geen inkomen had, maar ik was nog veel blijer toen dat niet meer hoefde.

      Volgens mij mag je best een kind trakteren op een zwemuitje. Niets mis mee en ook niet als je voor moeder ook betaalt. Wie zou dat willen controleren? Als er bij de kassa mensen van de sociale dienst staan te controleren wie voor wie een zwemkaartje koopt, dan zijn we niet ver af van Stasi-praktijken in de DDR!

      Verwijderen
  5. Al die zaken die je noemt zijn toegestaan, alleen die regelmatige boodschappen en geld die je vader gaf,kunnen ze moeilijk over doen want je deelt een huishouden. Als hij je voor je verjaardag een bedrag had gegeven was het anders geweest omdat je eigen vermogen mag hebben, wel moet je dat opgeven. Vrijwilligerswerk moet je ook opgeven.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Helaas weet ik er intussen, via mijn vriend, ook meer van dan mij lief is. Het begint al aan de poort.

    Op de afschriften zagen ze dat hij af en toe pinde in mijn stad (ongeveer 80 km verderop), ze wilde weten wat hij daar moest.
    Dus hij vertelde dat zijn vriendin daar woont.
    Waarop de reactie was: dus jullie wonen samen?.
    Nee, zei mijn vriend, ik bezoek haar af en toe in het weekend.
    Reactie: dus jullie wonen samen, want als je daar af en toe slaapt kan je er ook altijd slapen.
    Nee, zei mijn vriend, want ze huurt van de studentenhuisvesting en ik studeer niet dus ik mag op dat adres niet inschrijven.
    Reactie: oh, nou dan moet ze maar een uitzondering aanvragen of verhuizen. Mijn vriend: waar moet ze dat dan van betalen, dat verhuizen en dat duurdere huis?
    Reactie: van haar inkomen.
    Mijn vriend: welk inkomen?
    Reactie: haar salaris.
    Mijn vriend: heeft ze niet, ze studeert.
    Reactie: dan van haar studiefinanciering of lening.
    Mijn vriend: die krijgt ze bij deze tweede studie niet meer en lenen doet ze niet.
    Reactie: ontvangt ze bijstand?
    Mijn vriend: nee.
    Reactie: waar leeft ze dan van? Heeft ze meer dan 5000 euro spaargeld?
    Mijn vriend: dat zijn jullie zaken niet, ik vraag bijstand niet zij.
    Reactie: nou, als ze zichzelf kan onderhouden dan kan ze u ook wel onderhouden. Daarom moet u er rekening mee houden dat uw bijstand vermoedelijk wordt afgewezen.

    En zo geschiede. Moraal van dit verhaal: als je bijstand wil ontvangen mag je eigenlijk ook geen relatie hebben...
    Maar die beide rechtenstudies bleken nog ergens goed voor (ook al heb ik nog geen baan gevonden), namelijk het bezwaar. Een flink pakket met bewijzen erbij (incl. een verklaring van mijn verhuurder over het samenwoonverbod en de onmogelijkheid om snel andere woonruimte te vinden in deze stad met lange wachtlijsten) en een tweede beoordeling leverde uiteindelijk een uitkering op. Maar niet voordat bij 3 maanden 36 uur per week in het participatiehuis had gewerkt.. Waar je intussen je vaste lasten van betaald interesseert ze schijnbaar niet.

    Groetjes Lily

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Overigens werd ik zeer onaangenaam verrast toen mijn vriend wegens een langdurige psychose werd opgenomen in Zuidlaren. Het bleek dat ik ineens alleenstaande ouder was. Niet een samenwonende ouder met een zieke vriend, die ik een aantal keren in de week bezocht, nee een alleenstaande ouder. Dus had ik met terugwerkende kracht geen recht op een gehuwden uitkering. Men was boos dat ik dat niet direct had doorgegeven! Gelukkig kreeg ik geen boete. Een retour naar de psychiatrische inrichting kost nu vanaf het adres waar ik toen woonde: €8,88. Ik moest zijn was doen en natuurlijk werden de vaste lasten ook niet lager toen hij niet meer thuis woonde.
    Hij hoefde gelukkig zelf geen uitkering aan te vragen, had hij ook niet gekund vanuit de isoleercel, hij kreeg van de gemeente Groningen een soort zakgeld van 50 gulden per maand.
    Toen hij in de jaren erna nog verschillende keren werd opgenomen, was ik al helemaal gewend aan deze gang van zaken.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Toen ik afhankelijk was van een uitkering, was ik erg blij dat deze mogelijk er is in dit land. Maar ook toen al vond ik het heel moeilijk om zomaar aan Jan en alleman mijn papieren te moeten laten inzien en overal (naar mijn idee) uitleg over geven. Hoe, wanneer, hoe lang, waarom? Tuurlijk moet er streng gekeken worden naar wie wel en wie niet echt in aanmerking komen voor een uitkering, maar dit gaat toch wel een heel benauwende kant op! Ik ben dankbaar dat ik niet meer afhankelijk ben van deze instantie en hoop op coulance mocht ik ooit weer in zo'n situatie komen.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Quote: "Men was boos dat ik dat niet direct had doorgegeven! ".
    Als je in een dergelijke situatie terechtkomt of scheiding of wegvallen van partner of zelf ziek of iets anders (altijd een rollercoster van gevoelens) dan staat je hoofd ook nauwelijks naar administratieve zaken, je doet het hoognodige en probeert je staande te houden.
    En daar is dan geen begrip voor dat dat even wordt uitgesteld. al is het natuurlijk wel altijd ook eigen verantwoording om wel dit te doen als de eerste paniek over is.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hier geldt dat je van de afgelopen 3 maanden je bankafschriften moet insturen. Ik heb op dit moment even problemen met de Sociale Dienst hierom, want zij gaan er vanuit dat ik ook gebruik maak van de aan de lopende rekening gekoppelde spaarrekening. Dat doe ik niet, maar ik het lukt me niet om daarvan een afschrift te printen. Ik krijg alleen een melding op het scherm. Oplossing: ik moet binnenkort langskomen en op het gemeentehuis inloggen. Dan wordt meteen in mijn dossier aangegeven dat ik géén gebruik maak van het spaargedeelte.
    Wat verplicht werken voor je uitkering: hier zijn ze redelijk soepel. Je moet wel iets doen, maar je mag wel aangeven wat je graag wil doen. Eerst wilden ze me bij het inloophuis inzetten, maar daar heb ik dus heel definitief NEE tegen gezegd. Dat wil ik echt niet. Volgende voorstel van hun kant: de TSO op de lagere school hier in het dorp. Ja, waarom niet. Duurt 1 1/2 uur per dag, ik ga graag met kinderen om, en ik krijg een kleine vergoeding. Hierop ga ik na de vakantie van mijn begeleidster dus JA zeggen. Ik heb nog ongeveer een jaar nodig om lichamelijk op te knappen en ben tot ik een betaalde baan vind, onder de pannen met iets wat leuk is.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Hier moet je mee oppassen dat je wachtwoord en je gebruikersnaam niet bewaard blijven op de pc van de gemeente. Ik weet niet of je een laptop hebt, maar ik zou die meenemen (desnoods een van je familie) en daarop inloggen. Een gemeenteambtenaar gaat echt niet alle cookies en tijdelijke mappen opschonen. Oppassen dus.

      Verwijderen
  11. Ik weet het nog goed toen ik tijdelijk een socialedienst uitkering kreeg dat ik mijn afschriften moest overleggen.
    'Mevrouw u koopt katoenen luiers? Deze zijn wel erg duur. Kunt u niet beter papieren luiers kopen?' Nou nee, want mijn kind is allergisch voor de papieren luiers en helaas kan ik hier geen katoenen luiers kopen in de winkel die moet ik in Engeland bestellen of bij iemand die ze maakt voor mij hier in Nederland.
    'U koopt boeken op marktplaats, dus u zult ze dan ook wel weer verkopen via marktplaats' Nou nee, dat boek was een cadeau voor mijn broer. Tja dan kunt u dat beter contant betalen in een gewone boekwinkel dan valt dat niet zo op en hoeven we ook niet te denken dat u handelt op marktplaasts.

    Dus ik kijk nu heel goed uit met wat ik doe. Want de regels zijn zo aangescherpt dat gewoon doen wat je wil niet meer kan.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Oh, wat erg! En ondertussen wordt er zo veel tijd in dit soort details gestoken dat de echte fraudeurs nog steeds niet gepakt worden.

      Verwijderen
  12. Het is allemaal waar, controles, irritaties, medewerkers van de sociale dienst die veeeel te ver gaan met hun bemoeienissen etc. Maar : In Nederland zijn vergeleken met veel andere landen nog altijd heel behoorlijke sociale voorzieningen. Ik woon in een land waar dat niet het geval is. Maak dan je borst maar nat als je ontslagen wordt en na een jaar geen gezondheids verzekering meer hebt. Als demente ouderen thuis moeten blijven, er zijn geen verpleeghuizen. Als jonge mensen niet samen kunnen gaan wonen , geen kinderen kunnen krijgen vanwege geldgebrek, Pensioenen van 300 euro etc etc.Ik begrijp jullie irritaties, maar besef wel dat je het in Nederland nog zo slecht niet hebt !

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Oh, maar geen kinderen krijgen vanwege geldgebrek, die situatie zit ik ook in hoor. Nog helemaal los van de sociale dienst, maar daar zijn niet eens Amerikaanse toestanden voor nodig. Zoals de gezondheids- en ouderenzorg nu gaat zitten straks onze demente ouderen net zo goed thuis, zonder hulp, want de kinderen moeten werken, of mogen niet helpen van de sociale dienst.

      Ik snap je punt, en ik weet dat we hier in Nederland relatief goede sociale voorzieningen hebben. Maar dat betekent niet dat we niet zo moeten zeuren, want we lopen net zo goed tegen misstanden aan. Het is geen verpis-wedstrijdje namelijk.

      Verwijderen
  13. Ik denk dat de maandelijkse verhuizing van Europese politici tussen Straatsburg en Brussel op jaarbasis meer kosten dan 'bijstandsfraude' en de controleurs die daarop lopen.
    Het vervelende is dat dergelijke praktijken niet alleen door de Sociale Diensten worden uitgevoerd maar ook door de SVB. die de AOW-tjes uitkeert.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Hoewel voor ons wat extra inkomen érg fijn zou zijn, ben ik ergens blij dat ik niet afhankelijk ben van de sociale dienst. Ik ben dat ooit een paar maanden wel geweest, gelukkig in een klein dorpje, waar ze niet zo moeilijk deden. De medewerker (ja, die éne) wist wat voor vlees ze met mij in de kuip had, en dat ik er alles aan deed om betaald werk te vinden. Nu ik in een grotere woonplaats woon, waar ze me niet kennen (en dus, nog los van het veranderde beleid van de afgelopen 10 jaar, moeilijker naar de mens tussen de regeltjes kunnen kijken) lijkt het me een stuk moeilijker. Ik vraag me ook af in hoeverre mijn blog dan als belastende activiteiten zouden gelden trouwens: ik zou daar immers eventueel misschien geld mee kunnen verdienen.

    BeantwoordenVerwijderen
  15. wat mij nogal irriteert is het verschil tussen de verschillende gemeentes waar de een niet moeilijk over doet , doet de ander wel moeilijk . het zou toch zo moeten zijn dat als er regels zijn , die overal hetzelfde zijn. ik ken bijvoorbeeld iemand in een kleine friese gemeente die de meest bizarre dingen krijgt in de bijstand , bijvoorbeeld een cursus fotografie met bijbehorende camera zodat zij meer sociale contacten opouwt, nu gun ik haar dat hoor,maar wel vreemd dat er in een andere gemeente dan raar gedaan word als je gratis kleding krijgt omdat dat dan onder inkomsten valt.

    BeantwoordenVerwijderen